تبلیغات
Ahmadak - حرکت و ژست در نمایش
Ahmadak

بازیگر درتئاتر به واژگان متن، شیئیت می بخشد. و این از هر كاری دراین جهان پیچیده تر و شورانگیزتر است

حرکت و ژست در نمایش

جمعه 30 دی 1390

نوع مطلب :مقاله (تئاتر)، مقاله آموزشی (بازیگری)، 



حرکت و ژست در نمایش




در فرهنگ اصطلاحات تئاتر، واژة ژست١ چنین تعریف شده است: « در بازگیری حرکت اندام یا اعضای بدن به عنوان ابزار بیان نمایشی حرکت و اشارات بازیگر به هنگام سخت گفتن در صحنه»۲، بنابراین، واضح است که تاریخچة استفاده از ژست، کاملاً منطبق بر تاریخ نمایش و تئاتر است؛ چنانچه از ابتدایی ترین نمایش هایی که انسان اولیه برای فهماندن حملة حیوانات یا گرسنگی یا.... برای همنوعانش اجرا می کرده، تا جدیدترین تئاترهای آوانگارد امروزی، همیشه از بدن انسان به عنوان عامل بیانی استفاده شده است.

برای بیان این مطلب بر می گردیم به نظریه های خواستگاهی تئاتر، که از مهم ترین آن ها نظریة آیینی تئاتر است. طبق این دیدگاه تئاتر و نمایش از دل آیین و مراسم پدید آمده آن هم، در زمانی که بشر ابتدایی برای نخستین بار به علت نیازهایش، رو به آیین آورده است.

انسان ابتدایی، هنگام خشک سالی برای جلب رضایت خدای باران، به پای کوبی می پرداخت، موقع شکار، برای تسخیر روح حیوانات و رضایت بخش بودن شکارش، آیین های جادوگری را با موسیقی و حرکت اجرا می کرد خلاصه، برای هر کاری در زندگی روزانه، آیین و مراسمی جادویی و نمادین داشته است. نظریة آیینی بیان کنندة این مطلب؛ است که نمایش از تکمیل و تغییر همین آیین های ابتدایی پس از گذشت زمان به وجود آمده است.

بر طبق شواهد موجود، در بعضی آیین ها، عنصر حرکات موزون به صورت پانتومیم وار دارای شکل خاص خود بودند و با ضرب موسیقی همراه می شدند. صدای آوازی هم بدان افزوده می شده است. ژست هایی که هنگام اعمال آیینی، توسط بومیان جنگل های دور افتادة آفریقای کنونی اجرا می شوند، در واقع، نمونه ای زنده از حرکات و اطوار باستانیِ انسان های اولیه، به هنگام برگزاری مراسم آیینی و اعتقادی به شمار می روند.

از نظریه های دیگری که در باب شکل گیری تئاتر مطرح است، نظریه ای است که تئاتر را محصول حرکات ضربی و ژیمناستیک مانند، یا تقلید انسان اولیه از حرکات و صدای حیوانات اطرافش می داند. در این میان، سخن ارسطو که انسان را بر حسبِ طبیعتش جانوری مقلّد می داند که از تقلید کردن از اشخاص، چیزها و حرکات دیگران و از تماشای تقلید لذت می برد نیز بی ارتباط نمی باشد. طبق این نظریه، حرکات تقلیدی، به مرور، صیقل یافته و تزئین شده اند و به حدی رسیده اند که حرکات نمایشی از دل آن ها به وجود آمده است.

انسان ابتدایی در حرکات و حالات و شکل ظاهری حیوانات مختلف، توجه و دقت فراوان می کرده و می توانسته با تقلید، ژست، فرم بدنی، و شاید حرکات و شیوة راه رفتن آن ها را ـ با کمک خلاقیت خودش در مکان و موقعیت دیگر ( مثلاً شکار شدن یا چرخیدن به دور آتش) ـ به نمایش درآورد و مایة سرگرمی و تقویت روحیة شکارگری قبیله اش شود.

ویل دورانت در این مورد خاص، هنگام به تصویر کشیدن زندگی یک روزِ انسان ابتدایی، چنین اظهار می دارد: « وقتی که پس از حرکاتی نمایش وار و خود انگیخته، افراد قبیله به شکار می روند، در پایان روز به دور آتش گرد می آیند و « کسی از آن میان به زبان تن و بدن، داستان یارِ از دست رفته و شکار به چنگ آمده را باز می گوید.»۳

دورانت نظر خودش در مورد شکل گیری تئاتر را به دنبال مثالی عینی از کاربرد ژست در مراسم بومیان شمال غربی استرالیا بیان می کند: « اعمال کنندگان، با حرکات ملایمی، سر خود را به طرف زمین خم می کردند و آن را در میان شاخه های درختی که در دست داشتند پنهان می ساختند، و به این ترتیب، مرگ را مجسم می کردند؛ در این هنگام، رئیس دسته اشاره ای می کرد و همه ناگهان سر بر می داشتند و با شدت و حدّت به حرکات موزون و خواندن می پرداختند و با این عمل خود، زندگی دوباره را نمایش می دادند. به این شکل، یا نظایر آن، هزاران گونه نمایش صامت (پانتومیم) انجام می دادند تا بزرگ ترین حوادث قبیله یا کارهای حیات یک فرد را مجسم سازند.»۴

در ارتباط با شیوه های نمایشی ابتدایی، می توان نمایش های سنتی و بومی نواحی دور افتاده را مثال زد که هنوز هم به شیوة گذشته، با بهره گیری از حرکات روایی، حالتی آیینی و مراسمی دارند. از جمله در تئاتر آفریقا، در میان اهالی منطقة بامبارای کشور مالی نمایش بومی کُته با وجود دارد که ترکیبی است از شیوة حرکات موزون بر مبنای شکل مارپیچ حلزونی به عنوان نماد گردباد و اندیشة متعالی به اضافة پانتومیم و اطوار و ژست هایی با مضمون کمدی اجتماعی. این شکل نمایش در کشورهای مالی و آفریقای غربی، بسیار مهم و تاثیرگذار بوده است.

در ادامة بحث شکل گیری تئاتر، به یونان باستان می رسیم که از نظر بسیاری از منتقدان و تاریخ شناسان تئاتر، مهد این هنر به حساب می آید. یونانیان باستان آیین های زیادی جهت حاصل خیزی، باروری، قربانی کردن، جشن ها و ... داشتند که جشنوارة دیونیزوس جزء مهم ترین آن ها به حساب می آمد و بالطبع حرکت و موسیقی جزء جدایی ناپذیر این آیین ها بوده است.

با به وجود آمدن تراژدی و کامل شدن عناصر تئاتر، و برپایی جشنواره های نمایش به مرور این هنر در یونان پایه ریزی شد و قوانین خاص خود را گرفت. تماشاخانه های آن دوره بسیار بزرگ ساخته می شد و از آنجا که تجهیزات و امکانات برای نورپردازی نبود ـ البته نمایش در فضای باز اجرا می شد ـ اغلب بازیگران مجبور به بزرگ نمایی در حرکات و ژست های خود بودند و حتی از ماسک های بسیار بزرگ استفاده می کردند تا بتوانند حالات چهرة شخصیت ها را به تماشاگر نشان دهند.

در تراژدی، اطوار۵ و حرکت، ساده و متنوع. اما در کمدی، رفتار و گفتار، عوامانه، عجیب و غریب و مسخره آمیز بود. بعضی از صاحب نظران معتقدند که حرکت در نمایش های یونان متمایل به معیاری مرسوم و استاندارد و یا همچون حرکت های موزون روایی حاوی اطوارهایی نمادین بود. ۶

به طور کلی حرکات و فرم ها نیز، مانند قطعات هم سرایی و آواز، بسیار مورد استفادة بازیگران یونان باستان و تا حد زیادی شیوه پردازانه ( استیلیزه) بوده است. بر طبق تحقیقات تاریخی به نظر می رسد که حرکات موزون در اجرای نمایش ها، ارتباط نزدیکی با کلمات و گفت و گوها داشته است و این ارتباط از طریق یک سلسله اطوارهای نمادین، به نام چیرونومیا٧ لحظه به لحظه حفظ می شده است.

حرکات نمایشی کمدی، ریتم تندتری داشتند و حرکاتشان را از منابع مختلفی الهام می گرفتند، از جمله حرکاتِ جانوران، مراسم مذهبی، جشن های پیروزی و فعالیت ها و آیین های متنوع دیگر. حرکات خاص و ژست هایی که بازیگران و اجرا کنندگان کمدی به کار می بردند، عبارت بودند از : ضرب زدن به هنگام حرکات، کوفتن بر بدن، جست و خیز کردن، پشتک و وارو زدن و حتی گاهی کتک کاری واقعی بین بازیگران.

گونه ای حرکت نمایشی دیگر به نام سیکینیس٨ هم وجود داشت که با جست و خیزهای تند، حرکات خرکی و پانتومیم توأم بود.

پس از شکل گیری امپراطوری رم که یونان زیر سلطة آن قرار گرفت، فرهنگ و هنر یونانیان، به شکلی گسترده بر روی ُرمی ها تأثیر گذاشت. در اصل ُرمی ها، هنر و نمایش یونانی را گرفتند و با سلیقه و طبع متلوّن و سرگرمی پسند خود، آمیختند و از آن تفریحی تازه آفریدند. تئاتر ُرمی ها با سرگرمی هایی چون آکروبات، شعبده بازی، ورزش، لطیفه گویی های نمایشی و حتی بازی با جانوران ، ترکیب شده بود و ارزش هنری نمایش خالص یونانی را نداشت. شیوة بازیگری دست آموز.

نمایش ُرمی نیز، به تناسب شکل های نمایشی تغییر می یافت اما روش، ادامة همان روش یونانی بود و فقط قراردادها تکامل یافته بود. مثلاً در شکل های سنتی درام، بازیگران همیشه مرد بودند و از ماسک استفاده می کردند و در یک نمایشنامه چندین نقش را به نمایش در می آوردند. در تراژدی ریتمِ بازی ها کُند، با وقار و دکلماتوری، و در کمدی، ریتم بازی ها تندتر و گفت و گوها مکالمه ای بود.

از مهم ترین عناصر بازیگری ُرمی، لزوم استفاده از حرکات و ژست های القایی۹ و پانتومیم بوده که آن هم دارای اطوار مشخص و شناخته شدة خودش بوده است؛ به طوری که طبق نوشته های به دست آمده، مشخص شده است که بازیگران ُرمی، تمرینات فنی دامنه داری انجام می داده اند تا برای نقش هایشان آماده شوند. در این تمرین ها بازیگران به شکل نگه داشتن سر، نحوة قراردادن پا و استفادة مناسب از دست، برای بیان احساس ها و موقعیت های متفاوت، توجه فراوان کردند.

از طرف دیگر، مربیان فن بیان در ُرم، اغلب بازیگران را تشویق می کردند که سخن گفتن مردم عادی را الگوی خود قرار دهند و در نتیجه ظاهراً حرکات، حالات و آهنگ سخن گفتن معمولی اساس کار قرار می گرفت و شکل اغراق شده و قراردادی آن به کار می رفت.

از آنجا که در نمایش های ُرمی، گاه تا چهارده هزار تماشاگر در یک تئاتر جمع می شدند، از این رو بازیگران در ژست ها و حرکات خود اغراق می کردند تا حالشان از فاصلة دور قابل تشخیص باشد.

یکی از گونه های نمایشی ُرم باستان پانتومیم ُرمی بود که آن هم با توجه به قوانین خودش توسط بازیگرانی که دارای زیبایی و نیروی بدنی زیاد بودند، اجرا می شد. بازیگر پانتومیم کاملاً متکی به حرکات و حالات خود بود و سعی داشت تا از این طریق شخصیت ها و موقعیت های مختلف را تجسم بخشد و مایة خنده و سرگرمی تماشاگرش باشد.

با ظهور مسیحیت، به مرور فرهنگ و اندیشة اروپایی وارد مسیری متفاوت شد. پس از آنکه کلیسا و مذهب، به قدرت دست یافت شروع کرد به تأثیر گذاری و اعمال قدرت و نظر روی هنر و از جمله تئاتر و نمایش. نمایش های کوتاه کمدی، پانتومیم، حرکات موزون و غیره ، هنوز رایج بود اما از طرف کلیسا و مقامات مذهبی تقبیح می شد و حتی نمایشگران اجازة حضور در کلیسا را نداشتند. پس نمایش راه دیگری یافت و بدل شد به درام های مذهبی که بیان کنندة زندگی و مصائب مسیح و مریم مقدس و قدیسان و راهبان بود.

با گذشت زمان، آیین های کلیسای مسیحی مفصل تر و پر زرق و برق تر گشتند و درام، بی شک، از دل آیین ها سربرآورد. اشیای نمادین و حرکات نمایشی، لباس های رسمی کلیسا، محراب ها و پانتومیم، توسط کشیشان برای یادآوری حوادث انجیل، مورد استفاده قرار گرفت.

به طور کل درام های مذهبی، شیوه پردازی (استیلیزه کردن) را با واقع گرایی در هم می آمیختند. نمایشنامه ها، به نثر نوشته شده بود، حرکات تمثیلی و شخصیت ها، بیشتر شبیه به تیپ، و صحنه پردازی بسیار مختصر بوده ا ست. « غالب شخصیت های نمایش تیپ بودند، و تنها حرکت های معدودی از آن ها انتظار می رفت ( حرکاتی برای ستایش، شعف، خشم، یا اندوده). نقش های جدی در این نمایش ها به دقت تعیین و تثبیت شده بودند، اما نقش های کمدی، امکان بدیهه سازی یا پانتومیم بیشتری داشتند»۱۰

در طول قرون وسطی و پس از آن رنسانس، با وجود تغییرات فراوان در ساختار نمایشنامه ها و روش اجرای تئاتر تغییرات در ساختمان تماشاخانه ها و دکور و شیوة نورپردازی و لباس و سایر اجزای نمایش در امر بازیگری پیشرفت چندانی حاصل نشد و همان شیوه های قدیمی تکرار می شد.

تا اینکه در ایتالیای سدة شانزده میلادی، نوعی کمدی به نام کمدیا دل آرته۱۱ مورد توجه قرار گرفت. این نمایش، دو ویژگی مهم دارد؛ یکی شکل بدیهه سازی آن و دیگری استفاده از تیپ سازی. بازیگران، بر اساس یک موضوع کلی، نمایش را آغاز، و جزئیات حرکت و دیالوگ را بدیهه سازی می کردند. تعدادی تیپ ثابت وجود داشت که هر کدام دارای خصوصیات ظاهری، فرم بدن، لباس، لهجه و عادات خاص خود بود و هر بازیگری همواره یک نقش را با ویژگی های رفتار و گفتار و لباس همان تیپ اجرا می کرد.

پرسوناژ آرلکن۱۲ به عنوان محبوب ترین تیپ نوکر، در این نمایش ها بود که هر کاری ( از حرکات موزون تا آکروبات بازی) برای خوش آمد تماشاگر انجام می داد. آرلکن اندامی قوسی، شبیه به کمان دارد. باسن او عقب کشیده شده و از جهانی شبیه به بچه است. اما پرسوناژ پیرمرد رفتاری کاملاً برعکس دارد، زیرا در بدن او عضلات تکیده و ضعیف جای عضلات کشیده را گرفته است۱۳

لازمة نمایش کمدی، همیشه آن است که بازیگر توجه دقیقی به آهنگ کلام و ژست و حرکاتش داشته باشد تا بتواند تماشاگر را آن طور که می خواهد بخنداند. در کمدی، بازیگر نه تنها گفتار و ژست را تند و تیز می کند، بلکه منتظر می ماند تا خندة تماشاگران برای ادامة نمایش فروکش کند. بازیگران کمدیا دل آرته از همین تکنیک های اجرای کمدی بهره می بردند و تیپ مخصوص خود را خلق می کردند.

در حالی که در ایتالیا کمدیا دل آرته، رواج فراوان داشت در انگلیس مشاهیری چون شکسپیر و بن جانسن شاهکارهای دراماتیکی خلق کردند و تئاتر کلاسیک و نئو کلاسیک را رونق دادند. برخی از محققان شیوة بازیگری این دوران را قراردادی و برخی دیگر : واقعگرا شناخته اند. ۱۴

یکی از موارد مهم و قابل ذکر، در مورد تکنیک بازیگری، فعالیت های یوهان ولفانگ فن گوته (۱۷۴۹ ۱۸۳۲) شاعر، نویسنده، دانشمند و رهبر کلاسیسم آلمانی در سدة هجده است.

فعالیت های وی در زمینة تئاتر، علاوه بر نوشتن چندین نمایشنامه، به سرپرستی تئاتر وایمار و کارگردانی چندین نمایش بر می گردد. گوته پس از پذیرفتن مدیریت تئاتر وایمار قواعدی تدوین کرد، و بازیگران گروهش را مجبور به پیروی از این قوانین کرد. این قواعد شامل آموزش تلفظ صحیح، راه هایی برای رفع لهجه های محلی، مهار ضرب آهنگ و لحن کلام، اصول حرکت در صحنه، گروه بندی حرکات، طرز ایستادن و اطوار، و رفتار اجتماعی بود. هدف عمدة این قواعد تعلیم بازیگران برای کسب وقار، شکوه و سادگی بود. ۱۵

پس از گوته تا اواسط سدة نوزدهم هیچ نظامی برای بازیگری تدوین نشد. سرانجام فرانسوا دِلسارت۱۶ (۱۸۱۱ ۱۸۷۱) فرانسوی، اعلام کرد و عملاً نشان داد که قوانین بیان صحنه ای قابل کشف اند و می توان این قوانین را با دقت ریاضی، قاعده بندی کرد. دلسارت، بر آن بود که عواطف و تصورات انسانی را تحلیل کند و روشی برای بیان آن ها به دست آورد. او تجربیات و رفتار انسان را به سه نوع تقسیم کرد: جسمانی، ذهنی و عاطفی معنوی و آن ها را به ترتیب به عمل، اندیشه، و احساسات ارتباط داد۱۷

وی بدن انسان را به بخش های اصلی و فرعی تقسیم بندی کرد و هر بخش را به یکی از حالات جسمانی و ذهنی و عاطفی معنوی، مربوط دانست. سرانجام طرح کامل و جامعی به دست آورد که بر اساس آن ثابت می کرد که چگونه انسان برای بیان احساسات، آداب و سلوک، و مقصود خود، از پا، دست، بازو، بالاتنه، سر و هر یک از اندام هایش استفاده می کند.

(یکی از مریدان دلسارت، اساس فرضیه های نظام او را چنین خلاصه کرده است: «هر علمی بر اصولی استوار است که حقایق آن علم را مدلل می سازد. بنابراین برای آموزش دادن و آموختن علم بازیگری باید۱. قوانین کلی ادارة اندام ها و حرکت آن ها را به دست آوریم)۲. این قوانین کلی را بر حرکت هر یک از اندام ها منطبق کنیم،۳. هر حرکت شکلی دارد و ما باید معنای آن شکل را دریابیم، ۴. و این معنا را به حالات مختلف روحی منتقل کنیم.»۱۸

نظامی که دلسارت، پایه ریزی کرد، نظامی مرکب از حرکات و اشارات علامت گذاری شده برای بازگو کردن عواطف خاص بود. اورلی هولتن در کتابش مقدمه ای بر تئاتر آینة طبیعت چنین می نویسد: « شاید حالات و حرکات خاصی که مورد تأکید دلسارت بود، مثلاً «در هم پیچیدن دو دست به علامت التماس و تضرع»، دیگر مبتذل شده باشد، ولی این مضمون که بین عواطف ما و شیوة حرکت و اشارات ما پیوندی آلی وجود دارد و نیز این عقیده که الگویی مقرر برای حرکت جنبش هست که در محدودة یک فرهنگ خاص، حالات عاطفی را القا می کنند، معتبر و به قوت خود باقی است.»۱۹ وی سپس به عنوان مثال تفاوت حرکات یک امریکایی و یک ژاپنی را هنگام تعجب و گیجی، بیان می کند که امریکایی در این مورد سر خود را می خاراند یا تکان می دهد ولی ژاپنی هوا را از وسط دندان ها می مکد.

اگر چه نظام پیشنهادی دلسارت، به تدریج بسیار مکانیکی شده، اما به عنوان اولین تلاش ها در جهت تعلیم بازیگری حائز اهمیت بالایی است و حتی در اواخر سدة نوزده و اوایل سدة بیست در اروپا و امریکا، جزء رایج ترین روش ها برای پرورش بازیگر شناخته می شد.

با ظهور سینما، و صنعت فیلم سازی، بازیگری حالت و شأن دیگری گرفت. نکتة قابل ذکر برای ما حضور بازیگر شاخصی چون چارلی چاپلین است که استفادة کامل و جالبی از ژست در ساخت شخصیت خود در فیلم های صامت آن دوره برده است. به زعم چاپلین، در صورتی که ژست ها اجرای نافذ در یک اثر نمایشی باشند حتی گفتاری که حالت ها را مورد بیشترین تأثیر قرار می دهند نیز می بایست حذف شوند. ۲۰

ژاک لوکوک با تعبیری جالب ژست اصلی و کلی چاپلین را تعریف می کند: « چاپلین در قسمت تحتانی بدن باز و در بخش فوقانی آن بسته است تأکید آن بر پاهای بزرگ از یک سو و کت و جلیقة چسبیده به بدن از سوی دیگر است. این وضعیت بدنی متناقض، بیانگر کشمکش دائمی ترحم ( گشایش بدن) و ترس ( جمع شدن بدن) می گردد.»

در فیلم های چاپلین « حتی حرکاتی که موقعیت مکانی بازیگران و فواصل میان آن ها را تغییر می دهد نیز، می تواند بیشترین کارکرد را در حالات و ژست های ایشان ایفا کند کما اینکه قدم زدن های منحصر به فرد و شناخته شدة چاپلین هم در همه حال، باز تابندة تغییراتی است که در وضعیت فکری و حالت ذهنی وی روی می دهد.»۲۲ از این جهت چاپلین با حرکات و ژست های خود توانسته جای خالی گفتار و صوت را در فیلم هایش پر کند و حتی ضرورت وجود آن را از بین ببرد.

به طور کلی سدة بیست، زمان رشد و ترقی تئاتر بود و سبک ها و نظریه ها یکی پس از دیگری بر غنای تئاتر معاصر افزود. کارگردانانِ آوانگارد، هر یک بهره گرفته از نظریات و تحقیقات علمی و فلسفی، بابی جدید به نمایش باز کردند. استفاده از ژست و اطوار و توجه خاص به حرکات القایی، در مرکز توجه بسیاری از این معاصران، چون میرهولد، آرتو، گروتفسکی، برشت، میخائیل چخوف و ... قرار دارد که آن نیز محتاج فرصتی جداگانه است.


http://viagrawwithoutdoctor.com/
چهارشنبه 9 مرداد 1398 12:15 ق.ظ

Whoa quite a lot of helpful facts.
canadian online pharmacies canadian pharmacies-24h aarp recommended canadian online pharmacies canadian pharmacy viagra brand online pharmacies mexico cialis from canada online pharmacies canada pharmacies pharmacy canada plus canada online pharmacies for men
http://driptipa.strikingly.com/
دوشنبه 3 تیر 1398 08:31 ق.ظ

Very good posts. Regards.
cialis name brand cheap cialis diario compra tadalafil tablets click now cialis from canada rx cialis para comprar cialis tadalafil online estudios de cialis genricos generic cialis in vietnam cialis bula cialis 10mg prix pharmaci
http://phofacpe.strikingly.com/
یکشنبه 2 تیر 1398 04:34 ب.ظ

Seriously many of helpful advice.
cialis preise schweiz we like it cialis soft gel acquisto online cialis acquisto online cialis miglior cialis generico where do you buy cialis chinese cialis 50 mg cialis vs viagra acheter cialis kamagra wow look it cialis mexico
Online cialis
یکشنبه 2 تیر 1398 02:02 ق.ظ

Helpful forum posts. Thanks.
look here cialis order on line get cheap cialis cialis per paypa cialis en mexico precio buying brand cialis online only here cialis pills cialis venta a domicilio cialis generico milano cialis per paypa sialis
cialis savings card
جمعه 31 خرداد 1398 04:45 ب.ظ

Thanks a lot, Terrific stuff!
prices for cialis 50mg only best offers cialis use we use it cialis online store cialis super acti cialis canadian drugs cialis venta a domicilio canadian discount cialis cialis 100 mg 30 tablet cialis vs viagra buy cheap cialis in uk
http://cosmainec.strikingly.com/
جمعه 31 خرداد 1398 01:16 ق.ظ

Valuable knowledge. Appreciate it.
cialis 20mg prix en pharmacie cialis venta a domicilio enter site very cheap cialis precios cialis peru viagra vs cialis enter site very cheap cialis generico cialis mexico cialis venta a domicilio cialis generico lilly generic cialis pill online
http://prosidar.strikingly.com/
پنجشنبه 30 خرداد 1398 05:24 ق.ظ

Good postings. Thanks!
generic cialis 20mg tablets cialis 5 mg buying cialis overnight free cialis tadalafil generic buy online cialis 5mg cialis professional yohimbe are there generic cialis cialis pills cialis therapie
buy cialis online overnight
چهارشنبه 29 خرداد 1398 02:04 ب.ظ

You actually expressed that exceptionally well.
cialis 20 mg effectiveness chinese cialis 50 mg bulk cialis pastillas cialis y alcoho cialis prezzo al pubblico cialis dosage recommendations cialis uk next day buy online cialis 5mg generic cialis 20mg uk cialis patent expiration
http://bassfire.strikingly.com/
سه شنبه 28 خرداد 1398 09:41 ب.ظ

Awesome postings. Many thanks.
weblink price cialis cuanto cuesta cialis yaho cialis flussig free generic cialis when can i take another cialis walgreens price for cialis warnings for cialis canada discount drugs cialis cialis et insomni side effects for cialis
Cialis generic
دوشنبه 27 خرداد 1398 11:38 ب.ظ

This is nicely put. !
enter site very cheap cialis click here cialis daily uk compare prices cialis uk weblink price cialis cialis 10mg prix pharmaci miglior cialis generico cialis tablets australia cialis 20 mg cut in half cialis billig cialis online napol
http://leobaken.strikingly.com/
دوشنبه 27 خرداد 1398 08:26 ق.ظ

You mentioned it fantastically.
purchasing cialis on the internet generic for cialis brand cialis generic cialis canada on line prescription doctor cialis cialis coupons free generic cialis can i take cialis and ecstasy click here take cialis cialis pas cher paris
http://ulgipal.strikingly.com/
یکشنبه 26 خرداد 1398 07:07 ب.ظ

Thank you! Helpful stuff.
where cheapest cialis cialis 5 mg buy cheap cialis in uk cialis purchasing generic cialis with dapoxetine cialis generic tadalafil buy cialis sicuro in linea precios de cialis generico venta cialis en espaa calis
only best offers cialis use
یکشنبه 26 خرداد 1398 04:29 ق.ظ

Amazing forum posts. Many thanks!
we like it cialis price cialis generic availability cialis from canada viagra vs cialis vs levitra cialis australian price free generic cialis cialis bula cialis kaufen wo 200 cialis coupon generic cialis at the pharmacy
buy generic cialis online safely
شنبه 25 خرداد 1398 02:44 ب.ظ

Reliable tips. Many thanks.
cialis savings card generic cialis soft gels generico cialis mexico buy cialis how do cialis pills work where cheapest cialis tadalafil 10 mg cialis tablets australia cialis 5mg billiger generic cialis 20mg tablets
Cialis prices
شنبه 25 خرداد 1398 12:26 ق.ظ

Thanks! I enjoy it.
we recommend cialis best buy calis generic cialis levitra cialis ahumada cialis coupons buy cialis sample pack cialis australian price cialis free trial cialis taglich overnight cialis tadalafil
cialis without a doctor's prescription
جمعه 24 خرداد 1398 10:11 ق.ظ

Factor well taken.!
cialis 20 mg best price look here cialis cheap canada cialis great britain cilas cialis online deutschland we like it safe cheap cialis cialis 50 mg soft tab we use it 50 mg cialis dose non 5 mg cialis generici cialis prezzo al pubblico
http://parrooru.strikingly.com/
پنجشنبه 23 خرداد 1398 07:39 ب.ظ

Nicely put, Appreciate it!
cialis pills in singapore wow cialis tadalafil 100mg online cialis how much does a cialis cost safe site to buy cialis online generic cialis with dapoxetine cialis 5 mg para diabeticos achat cialis en europe cialis 20mg prix en pharmacie cialis generic
how long for cialis to work
پنجشنبه 23 خرداد 1398 06:37 ق.ظ

Superb posts, Kudos.
cialis authentique suisse generic cialis at the pharmacy precios de cialis generico cialis canada generic cialis in vietnam cialis arginine interactio acheter cialis meilleur pri cialis professional yohimbe dosagem ideal cialis cialis mit grapefruitsaft
Buy generic cialis
چهارشنبه 22 خرداد 1398 04:29 ب.ظ

Thanks, Numerous stuff.

link for you cialis price cialis canadian drugs buying brand cialis online precios cialis peru interactions for cialis generic cialis 20mg uk india cialis 100mg cost buy cialis online legal cialis purchasing achat cialis en suisse
http://cialisvie.com/
دوشنبه 20 خرداد 1398 10:44 ق.ظ

Amazing a good deal of excellent facts.
cialis pills i recommend cialis generico cialis for sale in europa prezzo cialis a buon mercato miglior cialis generico cialis reviews acheter cialis kamagra cost of cialis per pill cialis 5 mg para diabeticos generic cialis levitra
http://cialisvie.com/
یکشنبه 19 خرداد 1398 05:02 ق.ظ

Tips nicely taken!!
cialis 200 dollar savings card order generic cialis online cialis dosage amounts cialis online deutschland acquistare cialis internet buy cialis online legal wow look it cialis mexico rezeptfrei cialis apotheke achat cialis en europe cialis 20 mg cut in half
http://cialisvie.com/
جمعه 17 خرداد 1398 11:39 ب.ظ

Very good stuff, Kudos!
cialis cuantos mg hay we use it 50 mg cialis dose precios cialis peru effetti del cialis india cialis 100mg cost generic cialis with dapoxetine cialis rezeptfrei cialis professional from usa cialis 200 dollar savings card cialis prices in england
http://www.vistaprops.com/availability/retail
چهارشنبه 28 فروردین 1398 12:07 ق.ظ
腕時計コピー
http://canadianorderpharmacy.com/
چهارشنبه 21 فروردین 1398 09:27 ب.ظ

You reported this terrifically!
cialis canadian pharmacy canadian pharmacies online prescriptions canada drugs canadian viagra trust pharmacy canadian most reliable canadian pharmacies canadian medications, liraglutide canadian online pharmacies reviews canada medication cost aarp recommended canadian online pharmacies
http://www.hvunitas.nl/big_1466/
یکشنبه 18 فروردین 1398 05:01 ق.ظ
エルメス 財布 スーパーコピー
http://old-2014.rsu.edu.ru/node/1281
شنبه 17 فروردین 1398 08:36 ق.ظ
業界最大級世界一流のブランド コピー 服 メンズ ,卸売, supreme 海外 通販 公式 スーパーコピー のブランドバッグや、
buy cialis with no prescription
جمعه 16 آذر 1397 03:18 ق.ظ

You actually stated that fantastically!
cialis in sconto cialis super acti generic cialis cialis para que sirve cialis online nederland viagra vs cialis vs levitra cialis usa cost cialis generic cialis pas cher paris dosagem ideal cialis
buy cialis medication
پنجشنبه 15 آذر 1397 07:55 ق.ظ

Really tons of useful advice.
5 mg cialis coupon printable we choice cialis pfizer india cialis canada on line cialis daily reviews cialis 5 mg schweiz cialis 100mg suppliers acheter cialis meilleur pri cialis tadalafil cialis 20 mg cialis prezzo di mercato
Cialis pills
چهارشنبه 14 آذر 1397 12:50 ب.ظ

Reliable postings. Appreciate it.
tarif cialis france il cialis quanto costa sialis 5 mg cialis coupon printable cialis for sale buying cialis overnight cialis 30 day sample cialis 20mg preis cf brand cialis nl when can i take another cialis
Buy cialis online
چهارشنبه 14 آذر 1397 01:20 ق.ظ

This is nicely expressed. .
cialis usa cost cialis pas cher paris free generic cialis cialis 10mg prix pharmaci cialis prices tadalafil 20mg cialis en mexico precio acquisto online cialis cialis prices in england cialis 05
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نمایش نظرات 1 تا 30


فهرست وبلاگ
پیوندهای روزانه
طبقه بندی
آرشیو
نویسندگان
پیوندها
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
جستجو
آخرین پستها
اَبر برچسبها
رتبه پیج رنک سایت یا وبلاگ شما در گوگل کلیک کنید