تبلیغات
Ahmadak - زندگی ولفگانگ آمادئوس موتسارت
Ahmadak

بازیگر درتئاتر به واژگان متن، شیئیت می بخشد. و این از هر كاری دراین جهان پیچیده تر و شورانگیزتر است

زندگی ولفگانگ آمادئوس موتسارت

یکشنبه 25 دی 1390

نوع مطلب :نقد(تئاتر)، 



زندگی ولفگانگ آمادئوس موتسارت


مهدی نصیری



زندگی ولفگانگ آمادئوس موتسارت با همه نبوغ و استعدادی که این آهنگساز بزرگ آلمانی داشته است، با وجود خلق شاهکارهای موسیقی جهان و به واسطه اخلاق فردی و خصلت خاص اجتماعی موتسارت سرشار از ایده‌ها و موقعیت‌های بالقوه دراماتیک است و شاید همین ویژگی پیتر شفر را به نوشتن نمایشنامه‌ای درباره این نابغه بزرگ موسیقی ترغیب کرده است


نمایش‌های زندگی‌نامه‌ای معمولاً به واسطه آن‌ که زیر قضاوت مستندات قرار می‌گیرند و از طرفی در معرض آسیب‌ها و کاستی‌های محدود پردازش درام هستند، آثار دشوار و حساسی به نظر می‌رسند. خیلی سخت است که یک تئاتر زندگی‌نامه‌ای هم به زندگی قهرمان و دنیای او وفادار بماند و هم این که اصول و قواعد درام را به صورت نامحدود در پرداخت و اجرایش اعمال کند. اما منیژه محامدی امسال پس از اجرای دشوار نمایش ساختار گریز"تبرئه شده" بار دیگر با نمایش دشواری درباره زندگی یکی از مشاهیر و نوابغ موسیقی جهان به تالار اصلی تئاترشهر آمده است.
زندگی ولفگانگ آمادئوس موتسارت با همه نبوغ و استعدادی که این آهنگساز بزرگ آلمانی داشته است، با وجود خلق شاهکارهای موسیقی جهان و به واسطه اخلاق فردی و خصلت خاص اجتماعی موتسارت سرشار از ایده‌ها و موقعیت‌های بالقوه دراماتیک است و شاید همین ویژگی پیتر شفر را به نوشتن نمایشنامه‌ای درباره این نابغه بزرگ موسیقی ترغیب کرده است. اما با وجود این نمی‌خواهم قضاوتی درباره ضرورت اجرای این نمایش برای مخاطب ایرانی، میزان علاقه و آگاهی تماشاگر به موضوع، نیاز سنجی دریافت‌‌گر و... داشته باشم. آن چه در این مطلب به آن می‌پردازم بیشتر پیرامون ساختار دراماتیک روایت داستان و شکل اجرای نمایش توسط منیژه محامدی است.
اجازه بدهید از این جا شروع کنیم که"آمادئوس" چگونه به طرح بافت دراماتیک و پرداخت اکت و عمل نمایشی(مهمترین مولفه تئاتر) در ساختارش رسیده است. محور چالش‌های دراماتیک در نمایش محامدی چالش میان نبوغ قهرمان(موتسارت) با ناتوانی یک ضدقهرمان(آنتونیوسالی یری) است. به همین دلیل سالی یری در بستر رویدادهای نمایشی به عنوان یک طرف مبارزه به راوی قصه زندگی و چالش‌های زندگی موتسارت می‌پردازد. همین خروج ضد قهرمان از داستان و قرار گرفتن او در گوشه یا پیشانی صحنه به عنوان راوی به نظر یکی از کاستی‌های دراماتیک نمایش محسوب می‌شود. سالی یری در مقاطع متعدد و طولانی از رویداد نمایشی خارج می‌شود، جریان روایت دراماتیک را قطع می‌کند و به صورت مستقیم و بدون واسطه در مقابل تماشاگر به ارائه اطلاعات یا اعترافات در مورد مواجه‌اش با قهرمان می‌پردازد. در حقیقت تبدیل شدن او به راوی در حالی که خودش یک طرف چالش و مبارزه است(یا این که باید باشد) سنگینی درگیری و مواجهه نمایشی را به سمت خود نزدیک می‌کند.
از طرف دیگر می‌دانیم که اکت نمایشی حاصل وقوع چالش و مبارزه میان نیروهای موافق و مخالف است. باید کنشی وجود داشته باشد(تز) تا در مقابل این کنش، واکنشی شکل بگیرد(آنتی تز) و از برخورد این دو تعلیق و درگیری موثر(سنتز) حاصل آید. اما در"آمادئوس" این تقابل قدرت‌ها هیچ گاه تبدیل به عمل و اکت نمایشی نمی‌شود. دلیل آن هم این است که تنها رویکرد ساختار روایت به سمت خلق کنش‌های قوی از سوی ضد قهرمان(سالی یری) معطوف است و این در حالی است که جهت واکنش‌ها نه در مقابل کنش، بلکه در راستای آن است. بنابراین واکنش‌ها‌ بسیار ضعیف هستند، به عبارت دیگر حرکت قهرمان در جهت تقابل با حرکت ضد قهرمان نیست، بلکه همسو با آن است و نیرویی از سوی ضد قهرمان در جهت به عقب راندن قهرمان، مدام او را به عقب هل می‌دهد. این حرکت یک سویه و بدون واکنش از ابتدا تا انتهای نمایش مدام ادامه پیدا می‌کند و در نتیجه هیچ اکت و عمل استاندارد و دراماتیکی در نمایش اتفاق نمی‌افتد.
ممکن است این جریان را با واقعیت زندگی قهرمان(موتسارت) مقایسه کنیم و توقع داشته باشیم که درام بخواهد قواعدش را بر جریان زندگی واقعی او منطبق کند. اما در این صورت این سوال پیش می‌آید که جایگاه تئاتر و ساختار دراماتیک در این روایت زندگی‌نامه‌ای کجاست؟ پس می‌توان توقع داشت که نمایش برای خلق و پرداخت رویدادهایش در پی کشف موقعیت‌های دراماتیک در زندگی قهرمان یا دستکاری نمایشی در آن‌ها باشد.
اگر رفتارهای کودکانه و بی‌نظم موتسارت او را خلع سلاح کرده و در زندگی به عقب نشینی‌های مداوم وادار ساخته‌، باید رویکرد دیگری را جهت خلق تقابل و کشمکش دراماتیک در ساختار نمایشنامه مورد توجه و تاکید قرار داد.
موتسارت جوان به عنوان قهرمان نمایش ضعف‌ها و قوت‌هایی دارد که باید محمل پرداخت نمایشی قرار گیرند. مجموعه ضعف‌های این شخصیت را می‌توان در ابتذال اخلاقی، حماقت‌های کودکانه، بی‌نظمی‌ها و آشفتگی‌های زندگی فردی و اشتباهات بزرگ اجتماعی خلاصه کرد. اما از سوی دیگر قوت‌های آمادئوس موتسارت در هنر او، استعداد و نبوغش در موسیقی مجموع می‌شوند. پس برای تبدیل کردن موتسارت به یک قهرمان با ویژگی‌های دراماتیک باید این ضعف‌ها و قوت‌ها را مورد توجه قرار داد.
ضعف‌ها و اشتباهات باعث نابودی و سقوط قهرمان می‌شوند و در یک اثر زندگی‌نامه‌ای باید وجود داشته باشند. اما از دیگر سو این قوت‌ها و نبوغ قهرمان است که پیتر شفر و منیژه محامدی را به نوشتن متن و اجرای نمایش وادار کرده است. بنابراین به سادگی پیداست که قوت‌ها، استعدادها و نبوغ موتسارت باید در مرکز توجه و محور رویدادهای روایت قرار گیرند.
در نمایش"آمادئوس" اما برعکس این موضوع، ضعف‌ها و شکست‌های مداوم و پشت سر هم قهرمان محور و مرکز توجه روایت است. حسادت و رقابت سالی یری با موتسارت جوان به رویداد اصلی و تم مرکزی درام محامدی تبدیل شده‌ و این رقابت بیشتر از آن که در مقابل استعداد و قدرت قهرمان قرار گیرد با ضعف‌ها و اشتباهات او مواجه می‌شود. همین موضوع اکت دراماتیک و قدرت درگیری و کشمکش و تعلیق را در نمایش کاهش داده است. در این نوع پرداخت مخاطب پیش‌تر از توانایی قهرمان، ضعف‌هایش را می‌بیند و به جای تقابل دو سویه با نیروی یک طرفه از طرف ضد قهرمان به سمت قهرمان مواجه است. تقسیم قدرت حتی در میان حامیان و یا دیگران موتسارت و سالی یری به سمت ضد قهرمان است و همان گونه که می‌بینیم قدرت روزنبرگ در مقابل بارون سوئیتن انکارناپذیر و غالب است.
نکته دیگری که البته به آن اشاره شد، گریز مداوم نمایش از داستان گویی و پردازش دراماتیک به سمت روایت صرف و گزارش‌گر‌ی است. حضور راوی در همه مقاطع و فصول نمایش و ارائه مستقیم اطلاعات یا گزارشگری پیاپی پیش خدمت سالی یری به عنوان ارائه دهنده اطلاعات به صورت مستقیم شکل روایت نمایش را مدام از ساختار تئاتر به سمت تعریف و گزارش زندگی‌نامه‌ای گرایش می‌دهد.
این رویکرد با فصل طولانی آغازین اعترافات سالی یری و پیش خدمت او شروع می‌شود و تا آخرین فصل نمایش(اعتراف پایانی سالی یری و پیش خدمت) ادامه پیدا می‌کند. این شکل روایت دقیقاً شبیه همان روایتگری نویسندگان"تبرئه شده" در ابتدا و انتهای نمایش قبلی محامدی است و واقعیت این است که شکل و ساختار نمایش را با ضعف و کاستی در روایت و اجرا مواجه می‌کند.
با وجود این منیژه محامدی به عنوان کارگردان در حوزه گزیده کاری و شکل موجز و انتخاب رویدادها و اجرای آن‌ها موفق بوده است. وقایع و رویدادهای نمایش ـ به هر شکل ـ در اجرای محامدی با ایجاز و انتخاب‌های درست و مناسب در کنار هم قرار گرفته‌اند و با وجود مواردی که در پرداخت دراماتیک متن به آن‌ها اشاره شد، اجرا به واسطه روایت رویدادها و انتخاب و تلفیق یا سرعت در چینش و اتفاق رویدادها‌ هیچ گاه آن چنان که تصور می‌شود، حوصله تماشاگر را سر نمی‌برد. یک حرکت، تغییر تمرکز نور، پخش یک قطعه موسیقی و... کافی است تا رویدادگاه نمایش به سرعت تغییر کند و روایت با حفظ ضرباهنگ و ریتم مناسب به اجرا درآید.
نکته دیگر در مورد"آمادئوس" وسعت صحنه و نوع استفاده از آن است که می‌توان به طور خلاصه و کوتاه آن را مورد اشاره قرار داد.
منیژه محامدی صحنه نمایش‌اش را به پنج محدوده(جلو ـ راست، عقب راست، پشت آوانسن و عمق صحنه) تقسیم کرده است. اما نوع استفاده از فضای بزرگ این صحنه به گونه‌ای است که هر بار رویداد نمایشی تنها در یکی از این پنج رویدادگاه اتفاق می‌افتد و غالباً در این زمان چهار رویدادگاه دیگر بدون استفاده و در سکون و سکوت قرار می‌گیرند. این نوع طراحی ‌صحنه و میزانسن در مقابل هر رویداد و اتفاق دیداری، تماشاگر را با خلاء بسیاری در فضای صحنه تنها می‌گذارد که مسلماً در نوع ارتباط، ریتم اجرا و زیبایی آن تاثیر منفی دارند.
نکته دیگری که به سرعت می‌توان از کنار آن گذشت بازی، بی‌نظم و پر از ادا و اطوار ارژنگ امیرفضلی در نقش"موتسارت" است که به نظر می‌رسد لااقل در حوزه اجرا تصور بدی از قهرمان نمایش ایجاد می‌کند. امیرفضلی(یا هر بازیگر دیگر) مسلماً می‌توانست با دقت و وسواس بیشتر به گونه‌ای هدفمند و زیبا ابتذال و کودکی قهرمان را به اجرا بگذارد.



where to buy cialis online
جمعه 16 آذر 1397 03:06 ق.ظ

Incredible all kinds of excellent tips.
cheap cialis look here cialis order on line we recommend cialis best buy purchasing cialis on the internet cialis daily reviews usa cialis online cialis online cialis therapie weblink price cialis only here cialis pills
Online cialis
پنجشنبه 15 آذر 1397 07:43 ق.ظ

You expressed that wonderfully!
costo in farmacia cialis cialis 20mg click here take cialis we use it 50 mg cialis dose where do you buy cialis cialis prices non 5 mg cialis generici look here cialis order on line achat cialis en itali cialis prezzo in linea basso
buy cialis with no prescription
چهارشنبه 14 آذر 1397 12:43 ب.ظ

Lovely postings. Thank you.
cialis price thailand generic cialis at the pharmacy cialis 5mg cialis pills in singapore where to buy cialis in ontario cialis without a doctor's prescription only here cialis pills click now buy cialis brand bulk cialis cialis 10 doctissimo
buy cheap cialis coupon
سه شنبه 13 آذر 1397 02:18 ب.ظ

Nicely put. Kudos!
cialis generique rezeptfrei cialis apotheke cialis prices usa cialis online buying cialis overnight click here take cialis safe site to buy cialis online free cialis cialis qualitat prescription doctor cialis
buy cheap cialis coupon
سه شنبه 13 آذر 1397 02:50 ق.ظ

You explained that adequately!
cialis 100mg suppliers buy cialis sample pack when will generic cialis be available click now cialis from canada american pharmacy cialis acquistare cialis internet cialis dosage cialis canada cialis sicuro in linea cuanto cuesta cialis yaho
Cialis 20 mg
دوشنبه 12 آذر 1397 01:47 ب.ظ

Appreciate it, Ample advice!

buy cheap cialis in uk legalidad de comprar cialis miglior cialis generico venta de cialis canada generic cialis cialis per paypa cialis diario compra buy cialis online cialis 200 dollar savings card cialis for bph
buy cheap cialis on line
دوشنبه 12 آذر 1397 02:32 ق.ظ

Thanks! Numerous info.

canadian cialis cialis lowest price cialis sans ordonnance cialis generique 5 mg cialis dosage recommendations enter site natural cialis order generic cialis online cialis prezzo al pubblico we like it cialis soft gel precios cialis peru
buy tadalafil no prescription
یکشنبه 11 آذر 1397 01:45 ب.ظ

Thanks a lot. I like it!
cialis pas cher paris achat cialis en itali deutschland cialis online cialis from canada when will generic cialis be available cialis herbs cialis rezeptfrei cialis australia org price cialis per pill cialis bula
Buy cialis online
یکشنبه 11 آذر 1397 02:18 ق.ظ

Nicely put, Thanks!
cialis therapie cialis farmacias guadalajara cialis 10 doctissimo cialis vs viagra cialis qualitat buy brand cialis cheap try it no rx cialis cialis kamagra levitra we recommend cialis info cialis online
Buy cialis online
شنبه 10 آذر 1397 01:49 ب.ظ

You actually revealed it wonderfully!
canadian discount cialis cialis cuantos mg hay import cialis il cialis quanto costa recommended site cialis kanada cialis tadalafil online cialis generico milano cialis australia org cialis for daily use cialis rezeptfrei
buy generic cialis online
شنبه 10 آذر 1397 01:52 ق.ظ

Whoa tons of terrific tips!
viagra cialis levitra we like it cialis price tadalafilo cheap cialis buying cialis overnight cialis online napol cialis generique cialis uk next day cialis generique dose size of cialis
buy generic cialis
جمعه 9 آذر 1397 02:33 ب.ظ

Nicely voiced really! .
cialis wir preise compare prices cialis uk cialis coupon prices on cialis 10 mg cialis billig cialis baratos compran uk click now buy cialis brand cialis 100 mg 30 tablet cialis lilly tadalafi generic cialis soft gels
Cialis generic
جمعه 9 آذر 1397 02:46 ق.ظ

Helpful forum posts. Thanks a lot!
how to purchase cialis on line ou acheter du cialis pas cher order a sample of cialis cialis uk achat cialis en europe purchase once a day cialis only best offers cialis use how does cialis work import cialis chinese cialis 50 mg
buy cialis germany
پنجشنبه 8 آذر 1397 03:26 ب.ظ

You've made your position quite nicely!.
acheter du cialis a geneve cialis cuantos mg hay pastillas cialis y alcoho cialis herbs click here take cialis ou acheter du cialis pas cher tadalafil 10 mg cialis cipla best buy click here cialis daily uk cialis per paypa
buy cheap cialis on line
پنجشنبه 8 آذر 1397 03:21 ق.ظ

You actually reported it well.
cialis canada generic for cialis cialis 5 mg generic cialis review uk cialis generico en mexico we choice cialis uk cialis mit grapefruitsaft generic cialis soft gels click here take cialis cialis 5mg prix
buy cheap cialis in canada
چهارشنبه 7 آذر 1397 02:48 ب.ظ

Nicely put, With thanks.
cialis venta a domicilio generic cialis pill online achat cialis en europe female cialis no prescription miglior cialis generico cialis generico cialis generic sialis we recommend cialis info tadalafil 20mg
buy generic cialis pills
چهارشنبه 7 آذر 1397 02:50 ق.ظ

This is nicely put! .
cialis generico en mexico cialis 20mg prix en pharmacie cialis for bph pastillas cialis y alcoho cialis generic availability viagra or cialis cialis rezeptfrei link for you cialis price cialis pills boards dosagem ideal cialis
cheap 20mg levitra
پنجشنبه 19 مهر 1397 04:58 ب.ظ

Regards! I like it.
vardenafil buy levitra buy levitra 20 mg levitra prices buy generic levitra buy levitra levitra generic cheap 20mg levitra buy generic levitra levitra generic
Generic cialis
سه شنبه 10 مهر 1397 09:35 ق.ظ

Superb posts. Thanks.
can i take cialis and ecstasy cialis kaufen cialis kamagra levitra compare prices cialis uk buy cialis online legal safe dosage for cialis cialis 20mg miglior cialis generico cialis kaufen wo wow cialis 20
buy tadalafil
یکشنبه 8 مهر 1397 05:48 ق.ظ

Position very well taken!!
cialis tadalafil generic cialis with dapoxetine cost of cialis cvs tadalafil 5mg we choice cialis pfizer india cialis canada on line click here to buy cialis cheap cialis bulk cialis venta cialis en espaa
pharmacy canada 24
شنبه 31 شهریور 1397 07:33 ب.ظ

You said it very well..
canadian pharmacycanadian pharmacy canadian pharmacy online 24 trust pharmacy canadian canadian medications pharmacy most reliable canadian online pharmacies drugs for sale online canadian drug store online pharmacies in usa Canadian Pharmacy USA buy viagra now
viagrayosale.com
چهارشنبه 28 شهریور 1397 07:53 ب.ظ

You made your position quite well.!
cialis pas cher paris generic cialis pill online enter site very cheap cialis generic cialis tadalafil price cialis wal mart pharmacy cialis generico in farmacia brand cialis generic click now cialis from canada generic cialis in vietnam cialis tablets
viagravonline.com
سه شنبه 27 شهریور 1397 04:54 ب.ظ

You actually revealed this adequately.
cialis super acti cialis kaufen wo cheap cialis costo in farmacia cialis cialis wir preise cialis generique pastillas cialis y alcoho cialis 5 mg buy price cialis per pill we like it cialis price
http://buycialisky.com/
پنجشنبه 15 شهریور 1397 05:52 ق.ظ

This is nicely put! !
when can i take another cialis cialis online napol free cialis cialis reviews buy cialis online only now cialis 20 mg warnings for cialis where do you buy cialis viagra or cialis cialis pas cher paris
canadianpharmacyonli.com
سه شنبه 13 شهریور 1397 09:42 ب.ظ

Thanks a lot! I enjoy it!
canada online pharmacies for men canadian online pharmacies safe canadian online pharmacies northwest pharmacy canada trust pharmacy of canada online pharmacies india canadian pharmacy world buy vistagra online safe drugstore online shopping reviews drugstore online shopping reviews
Online cialis
دوشنبه 12 شهریور 1397 08:56 ب.ظ

Truly tons of very good info.
only best offers 100mg cialis tadalafil cialis generic tadalafil buy try it no rx cialis cialis generic cialis therapie can i take cialis and ecstasy what is cialis generic cialis at walmart best generic drugs cialis
http://viagrayosale.com/
یکشنبه 11 شهریور 1397 01:10 ب.ظ

Regards. I like this!
cialis price thailand canadian drugs generic cialis we like it safe cheap cialis cialis generico cialis cuantos mg hay deutschland cialis online india cialis 100mg cost cialis pills price each we choice free trial of cialis cialis 5 mg effetti collateral
Generic viagra
سه شنبه 23 مرداد 1397 03:08 ق.ظ

Nicely put. Cheers!
viagra to buy uk buy viagra uk online viagra where to buy buying viagra online pharmacy viagra buy viagra cheap uk online pharmacy for viagra cheap levitra get viagra how can i buy viagra without seeing a doctor
Cialis 20 mg
دوشنبه 7 خرداد 1397 03:50 ق.ظ

Thanks a lot, Terrific stuff.
cialis generico lilly il cialis quanto costa cialis 5 mg scheda tecnica generic cialis tadalafil buy cialis sample pack buy original cialis canadian cialis generic cialis review uk chinese cialis 50 mg cialis generique
Cialis online
پنجشنبه 20 اردیبهشت 1397 04:53 ق.ظ

Appreciate it. A lot of forum posts!

buy cialis uk no prescription cialis prezzo di mercato achat cialis en suisse only now cialis for sale in us female cialis no prescription free cialis cialis with 2 days delivery cialis tablets australia cialis tablets cialis coupons printable
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نمایش نظرات 1 تا 30


فهرست وبلاگ
پیوندهای روزانه
طبقه بندی
آرشیو
نویسندگان
پیوندها
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
جستجو
آخرین پستها
اَبر برچسبها
رتبه پیج رنک سایت یا وبلاگ شما در گوگل کلیک کنید