تبلیغات
Ahmadak - تراژدی
Ahmadak

بازیگر درتئاتر به واژگان متن، شیئیت می بخشد. و این از هر كاری دراین جهان پیچیده تر و شورانگیزتر است

تراژدی

دوشنبه 5 دی 1390

نوع مطلب :مقاله (تئاتر)، 


تراژدی

http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/41/Alexandre_Cabanel_-_Ph%C3%A8dre.jpg

تراژدی، غم‌نامه یا سوگنامه یا سوگ نوشت[۱]، یکی از شکل‌های نمایش است که ریشه در مناسک مذهبی یونان باستان دارد. تراژدی، توسط تسپیسِ ایکاریایی معرفی شد و نام خود را از «تروگوس» (به یونانی: τρογοσ) یعنی بز، و «اویدیا» یعنی سرود گرفته‌است .[۲] تراژدی برخلاف کمدی کشمکش میان خدایان ویا شاهان و شاهزادگان است. تم غالب در اینگونهٔ نمایشی تقدیر و ناتوانی انسان در مقابل ارادهٔ خدایان است. پایان تراژدی کلاسیک به مرگ قهرمان یا پایان ناخوشایند دیگری ختم می‌شود. ازمنظر ارسطو هدف تراژدی ایجاد ترس و ترحم یا به عبارتی کاتارسیس در تماشاگر است[۳] و از دیدگاه شوپنهاور تراژدی، نمایش یک شور بختی بزرگ است.[۴]

http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/44/Dionysos_mask_Louvre_Myr347.jpg
ماسك دیونوسوس

تراژدی نیز چون کمدی، نخست از بدیهه سرایی آغاز شد. تراژدی از اشعار دیتیرامبیک ریشه می‌گیرد و کمدی از سروده‌های فالیک‌ که هنوز در بسیاری از شهرهای یونان باقی مانده‌است. از آن پس‌، تراژدی اندک‌اندک پیش‌رفتن آغاز کرد و در هر مرحله بهتر از مرحله پیشین شد.[۵] اشعار دیتیرامبیک یا دیتیرامب، سرودهای وجدآور و بهجت بخشی است که ساتیرها در بزرگداشت خدای شراب و باروری، دیونوسوس سر می‌دادند.[۶] ساتیرها موجوداتی نیمه‌انسان و نیمه بز هستند که با خواندن سرودهای دیتیرامب، مرگ و تولد دوباره دیونوسوس، را پاس می‌داشتند. دیونوسوس در میان ایزدان یونانی از ویژگی خاصی برخوردار است، او از پیوند زئوس و پرسفون، الهه زیرزمین، متولد می‌شود. با دسیسه چینی هرا، همسر زئوس، تیتانها وی را از هم می‌درند و می‌خورند. به همین دلیل‌، دیونوسوس، زاگرس‌، یعنی مثله و قطعه‌قطعه شده‌، نام می‌گیرد. آتنا، دختر تئوس، قلب دیونوسوس را از دست تیتانها می‌رباید و آن را به زئوس می‌بخشد.[۷] تولد دیونوسوس دوم در فرهنگ اساطیر یونان و رٌم چنین وصف شده‌است: «دیونوسوس پسر زئوس و سمله، که مورد علاقه زئوس بود، از او خواست تا با تمام نیرو و جلال ایزدی بر او ظاهر شود و زئوس نیز برای رضای او به این امر تن داد؛ ولی سمله که قدرت تحمل مشاهده انوار جمال عاشق خویش را نداشت‌، به حالت برق زده‌ای به زمین افتاد. زئوس به‌سرعت طفل شش ماهه او را که هنوز در شکم مادر بود بیرون کشید و آن را به ران خود دوخت و در پایان مدت مقرر، طفل را صحیح و سالم خارج کرد. این طفل، دیونوسوس‌، یعنی دوبار تولد یافته‌، نام گرفت.» [۸] یونان به نام «ینا»، که به روایتی در آسیا و به روایتی دیگر در اتیوپی یا آفریقا است، منتقل می‌شود. زئوس برای ناشناخته ماندن دیونوسوس او را به شکل بزغاله‌ای در می‌آورد و مسؤولیت نگهداری‌اش را به الهه‌های آن سرزمین می‌سپارد. دیونوسوس در آغاز جوانی، انگور و روش استفاده از آن را کشف می‌کند و با قدرتی که در برکت‌بخشی و آبادانی تاکستانها می‌یابد، ایزد شراب نام می‌گیرد. برای بزرگداشت دیونوسوس، هر ساله‌، آغاز فصل بهار، دسته‌های بزرگی از زنها، ساتیرها و سیلن­ها (موجودات نیمه‌انسان - نیمه‌حیوان‌) به راه می‌افتادند و «دیتیرامب» را همراه با رقص و آواز سر می‌دادند و طی این مراسم‌، شبیه یا شمایل دیونوسوس را با خود حمل می‌کردند و به معبد مخصوص می‌بردند. در تمام این مدت‌، رقص و آواز برپا بود و حیواناتی را در پیش شمایل قربانی می‌کردند.[۹] این مراسم که «دیونوسیا» نام داشت‌، در میان وجد و شادی پرجذبه‌ای به پایان می‌رسید. «یکی از این جشنها که برای نخستین‌بار در آن درام یا درواقع تراژدی عرضه شد، چنان محبوبیتی یافت که بقیه دیونوسیاها را تحت‌الشعاع قرار داد و کانون تمام جشنها واقع شد. به این ترتیب‌، در سال ۵۳۴ قبل از میلاد، تراژدی و اجرای آن رسمیت یافت.[۱۰]


آغاز نمایش‌های تراژدی


http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/3/36/NAMA_Bacchantes.jpg
«لوح دیونسوس»

در ۵۴۴ ق.م حکومت آتن جشنواره نمایشی رسمی‌ای برگزار می‌کرد که در آن نمایشنامه‌نویسان برای جوایز رقابت می‌کردند. نمایش در آتن یک رویداد هر روزه نبود بلکه به دو روزِ تعطیلِ *[۴۴] (جشن شرابگیری) و مهمتر از آن به جشن دیونوسیای شهر یا دیونوسیای بزرگ، محدود می‌شد.جشن شرابگیری در ژانویه یا فوریه اتفاق می‌افتاد و دیونوسیای شهر در مارس یا آوریل. جشن دوم پنج یا شش روز به طول می‌انجامید و هر صبحِ سه روزِ پایانیِ جشن، یک تراژدی نویس سه نمایش تراژدی و یک ساتیر اجرا می‌کرد.[۱۱] این سه نمایشنامه‌نویس از قبل توسط یک قاضی داور که احتمالاً طرح نمایشنامه‌های فراوانی را مورد مطالعه قرار می‌داد، به دقت انتخاب شده بودند و هزینه اجرای آثار آن‌ها بخشی توسط حکومت و بخشی توسط شهروندان متمول پرداخت می‌شد. حکومت از این شهروندان با دستور به مساعدت به آن‌ها از طریق کمک مالی تجلیل می‌کرد. نمایشنامه‌نویس، موسیقی را هم تصنیف می‌کرد و بر آماده سازی”اجرا” نظارت می‌کرد و برخی اوقات نقشی هم ایفا می‌کرد.[۱۲] آن جایی که سه شاعر در ماه رقابت انتخاب شده بودند، به هر یک جایزه‌ای اعطا می‌شد. البته جایزه اول(پول و یک تاج گل) ارزشمندترین بود و گاهی بردن جایزه سوم افتخاری محسوب نمی‌شد.[۱۳]


نخستین جایزهٔ ادبی

در ۴۸۴ پ.م، آشیلوس آتنی نخستین جایزهٔ خود را در مسابقهٔ درام دریافت کرد. از نود نمایشنامهٔ او هشت نمایشنامه به دست ما رسیده‌است. مشهورترینِ این آثار، پارسیان است که در سال ۴۷۲ پ.م تصنیف شد و نوعی بیانیهٔ سیاسی برای تبلیغ فتوحات آتن در جنگ سالامیس بود. در ۴۶۹ پ.م آیسخولوس مسابقهٔ درام را به رقیبی نیرومند واگذار کرد که سوفوکلس نام داشت. او در ۴۴۲ پ.م آنتیگونه (سوفوکل) را نوشت و بعدها با نوشتن ادیپ شهریار شهرتی دیرپا یافت. آن گاه اوریپیدس به عرصه وارد شد و در ۴۳۸ پ.م آلکستیس و در ۴۱۲ پ.م مده‌آ را بر صحنه برد.[۱۴]
بازیگران

http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/c/cf/Peasant_mask_Boeotia_Louvre_MNB506.jpg
ماسك تراژدى

”تس‌پیس“، نمایشنامه‌نویس قرن ششم ق.م که هیچ از یک نمایشنامه‌هایش باقی نمانده‌است، همسرایان و سرخوان(بازیگر اول)، را وارد نمایش کرد و آشیلوس اولین نمایشنامه‌نویس بزرگ یونان در قرن بعدی بازیگر دوم را وارد کرد. سوفوکل سومین بازیگر را اضافه کرد، [۱۵] سرخوان(رهبر همسرایان) گاهی اوقات با شخصیت‌ها مشغول گفت‌وگو می‌شد تا بدین وسیله تعداد کم بازیگران ناطق را از آن چه که ممکن بود در اولین نگاه به نظر برسد، بیشتر کند. گروه همسرایان نمایش - پیامد طبیعی سرودهای دیتیرامب اولیه - توسط آشیلوس از ۵۰ نفر به ۲۵ نفر تقلیل داده شد و بعد توسط سوفوکل به نفر رسید.[۱۶]

بازیگران، احتمالاً برای القای ویژگیهای اصلی‌شان به تماشاگران حتی آن‌هایی که در دورترین فاصله قرار دارند نقاب(ماسک) می‌زدند. در نتیجه یک بازیگر ممکن بود ماسکی را بزند که خطوط کلی چهره یک شاه یا یک پیرمرد یا یک خدمتکار را القاء کند.[۱۷]


تماشاخانه‌ها


http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/f/f3/Theatre_dionysos.gif
معمارى تماشاخانه‌ى یونانى

بعضی از تماشاخانه‌های یونانی آن قدر بزرگ بودند که تا شش هزار تماشاگر را در خود جای می‌دادند. عمارت ساخته شده در کنار تپه، تماشاخانه‌ای به شکل نیم دایره در فضای باز بود با بازیگرانی که ایستاده ایفای نقش می‌کردند و تماشاگرانی که روی پله‌هایی می‌نشستند که تا دامنه تپه بالا می‌رفتند. در میان اولین ردیف یک تخت(کرسی) برای کاهن دیونوسوس اختصاص داشت که برخی اوقات به عنوان اسباب نمایش عمل می‌کرد. پشت بازیگران، اسکنه یا ساختمان صحنه بود که احتمالاً به عنوان اتاق رختکن، قبل از اجرا و در طول اجرا به عنوان پس زمینه مورد استفاده قرار می‌گرفت. این ساختمان به تماشاگری که بازیگران را در مقابل آن می‌دید، یک قصر یا معبد را القاء می‌کرد و گاهی اوقات اگر صحنه دیگری لازم بود قاب‌های متحرک با نقاشی‌های چشم‌انداز(منظره) بین ستون‌ها جای می‌گرفت. این دیوار تا اندازه مهمی به فراهم آوردن صوت قوی کمک می‌کرد، چرا که اگر یک حایل جامد در پشت فرد صحبت کننده و یک سطح سخت و صاف در مقابلش وجود داشته باشد و اگر تماشاگر روی پله‌ها بنشیند گفت‌وگوها به خوبی منتشر می‌شود. دیوار ساختمان صحنه حایل را فراهم می‌کرد، اطراف قربانگاه یک مکان صاف برای رقص کورال که اوکسترا نامیده می‌شود، سطح صاف مقابل بازیگران را آماده می‌کرد و سومین بخش کار را جایگاه‌های روی تپه انجام می‌دادندکه وضعیت صداها را نسبتاً بهتر می‌کرد. اما مشخص نیست این سکو دقیقاً چه زمانی در مقابل ساختمان صحنه ساخته شد.[۱۸]


وسایل صحنه

لباس‌ها رنگارنگ بودند و بازیگران احتمالاً کفش‌هایی با تخت ضخیم می‌پوشیدند تا آن‌ها را بلند قدتر نشان دهد، گرچه به نظر می‌رسد که دوره این چکمه‌های مخصوص بعد از نمایشنامه‌های برجسته”اشیل”، ”سوفوکل” و ”اوری‌پید” در قرن پنجم ق.م بوده‌است.[۱۹] دو مورد از وسایل صحنه ارزش نام بردن را دارند: ”ماشین” و ”اکی‌کلما”، اولی یک جرثقیل یا بالاکش بود که می‌توانست بازیگری را که نقش خدا را بازی می‌کرد، معلق نگه دارد. زیرا خدا گاهی اوقات داخل می‌شد تا به داستان سامان ببخشد یا داستان را حل و فصل کند، و ”اکی کلما” به نظر می‌رسد یک سکوی چرخ‌دار بوده که به بیرون از ساختمان هل داده می‌شد و به طور مرسوم به تماشاگر خاطر نشان می‌کرد صحنه‌ای که در حال اجرا است باید به عنوان صحنه‌ای در حال وقوع در داخل ساختمان فرض شود.[۲۰]

ساختار تراژدی یونانی


http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/1/11/Dionysos_satyrs_Cdm_Paris_575.jpg
دیونوسوس

۱- ارکان نمایش:

    * بخش اول*[۴۵] : نمایش با یک مقدمه شروع می‌شود که درآن خلاصهٔ داستان تعریف می‌شود.
    * بخش دوم*[۴۶] : همسرایان وارد صحنه شده و داستان شروع می‌شود - گره افکنی
    * بخش سوم*[۴۷] : شروع وبسط داستان اصلی نمایش با حضور قهرمانان - داستان و نقطه‌اوج
    * بخش چهارم*[۴۸] : پایان نمایش وخروج همسرایان - گره گشایی [۲۱]


۲- قوانین کلاسیک : وحدت‌های سه‌گانه «کنش»، «زمان» و «مکان» درتراژدی با اتکاء به آرای ارسطو:

    * وحدتِ میتوس (پیرنگ) درتراژدی مبتنی بر وحدت کنشی است؛ وحدت کنش که در تراژدی یعنی کنش واحد و تمام باشد و برداشتن هرجزء از آن باعث از دست رفتن کل آن بشود.
    * وحدت زمان بیانگر مقید بودن تراژدی نویس به محدود ماندن رخدادهای هر تراژدی درمدت یک دوره زمانی آفتاب (طلوع یا غروب) می‌باشد.[۲۲]
    * اگرچه ارسطو به صراحت به «وحدت مکان» در تراژدی اشاره نکرده اما براساس تفسیرسخنان وی چون تراژدی تقلیدِ کار و کردار است و این تقلید هم بوسیله کردار اشخاص صورت می‌گیرد لذا چارچوب و عرصه این تقلید هم صحنه نمایش به عنوان مکانی است که بازیگران تراژدی در آن به تقلید این کردارها می‌پردازند.[۲۳]

** نمایش خشونت واعمال غیر اخلاقی در صحنه وجلو چشم تماشاگر مجاز نیست. این گونه صحنه‌ها فقط توسط شخصیت‌های داستان روایت می‌شوند.

۳- اجزای تراژدی از دید ارسطو:

    * هسته داستان *[۴۹]، که ترتیب منظم و منطقی حوادث و اعمال است.
    * قهرمانان و اشخاص *[۵۰]، که بازیکنان نمایشنامه می‌باشند.
    * اندیشه‌ها، که حرف‌های قهرمانان یا نتایج اعمال آنان است.
    * بیان یا گفتار، که نحوهٔ کاربرد و تأثیر کلمات در تراژدی است. طرز بیان باید سنگین و موزون باشد.
    * آواز کُر، آوازهایی است که دسته‌های همسرایان در تراژدی می‌خوانند.
    * وضع صحنه یا منظر نمایش، که مربوط به صحنه آرایی و صحنه سازی است.[۲۴]






نمایشنامه‌نویسان

   
http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/9/92/Sophocles.jpg
      سوفوکل (۴۹۶ق.م-۴۰۶ق.م) (به یونانی: Σοφοκλῆς) یکی از تراژدی‌نویسان یونان باستان است. کشمکش انسان‌ها با تقدیر از اصلی‌ترین درونمایه‌های آثار سوفوکل می‌باشد. یکی از مهم‌ترین ابداعات سوفوکل در نمایش، ورود بازیگر سوم به صحنهٔ تئاتر است.[۲۵]
    *

http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/4a/Euripides_Pio-Clementino_Inv302.jpg
      اوریپید یا ائوریپیدس از نمایش نامه نویسان یونان باستان است. او با سوفوکل و آشیلوس مثلث نمایش نامه نویسان یونان باستان را تشکیل می‌دهند. اوریپید نمایش نامه‌های متعددی نوشته‌است.[۲۶]
    *


پرونده:Aischylos Büste.jpg
      آشیلوس (به یونانی:Αἰσχύλος) دومین تراژدی نویس یونان باستان پس از تسپیس است و آثار او باعث تکامل زبان تراژدی در یونان باستان شد.پارسیان، پرومته در زنجیر، استغاثه‌کنندگان و تریلوژی اورستیا از آثار مهم او می‌باشند.[۲۷]
    *

پرونده:Jean racine.jpg
      ژان راسین(۲۲ دسامبر ۱۶۳۹ همراه با کورنی و مولیر یکی از ۳ درام‌نویس برتر قرن هفدهم فرانسه است. اویک کمدی نیز از خود برجای گذاشت.

    * یونان: ائوریپیدس، سوفوکل، آشیلوس [۲۸]
    * انگلیس: ویلیام شکسپیر [۲۹]
    * فرانسه: پییر کورنی، ژان راسین[۳۰]


مضامین نمایشنامه‌های تراژیک یونان

'۱- آیسخولوس "آشیلوس"':[۳۱]
ارنیس در تعقیب اورستیا - اثر : ویلیام آدولف بوگرو

. ملتمسان : دربارهٔ فرار زنی از شوهرش است.

. مصریان : دربارهٔ زنانی است که شوهرشان را می‌کشند.

. پارسیان : دربارهٔ نبرد یونانیان و ایرانیان است.

. هفت سرکرده بر ضد تبس : مجموع سه تراژدی است:[۳۲]

..لائیوس : دربارهٔ مردی است که به مرد دیگری که مهمانش است تجاوز می‌کند.

..اودیپوس : دربارهٔ پدرکشی و زنای با محارم است.

..هفت سرکرده : حول محور برادرکشی می‌گردد.

."پرومتئوس در بند" و "پرومتئوس از بند رسته" : دربارهٔ شکنجه شدن یک خدا است. که نحوه استفاده از آتش را به انسانها آموخت .[۳۳]

.اورستئیا مجموعهٔ سه متن است:[۳۴]

.. آگاممنون : دربارهٔ آدمخواری، شوهرکشی، و هووکشی است.

.. خوئه فوروئه : دربارهٔ مادرکشی است.

.. ائومنیدس : دربارهٔ محاکمهٔ یک مادرکُش است.


'۲- سوفوکل' : [۳۵]
ادیپ در کولونوس ، - ژان هریت (۱۷۹۸-۱۷۹۹)

. آژاکس : دربارهٔ دیوانگی و خودکشی این پهلوان است.

. آنتیگونه : دربارهٔ دختری که به مخالفت با قوانین کشور برمی‌خیزد.[۳۶]

. اودیپ شهریار (جبار): دربارهٔ تقدیر و زنای با محارم و پدرکشی است.[۳۷]

. الکترا : دربارهٔ قتل به‌خاطر زنای با محارم است.

. تراخینیائه : دربارهٔ کشتن شوهر به خاطر آوردن هوو است.

. تجاوز به هلن : مضمونی دارد که از نامش هویداست.

. هیپونوموس : دربارهٔ کسی است که دخترش را می‌کشد.


۳-ائوریپیدس: [۳۸]

. مدئا : دربارهٔ زنی است که برادرش را به خاطر معشوقش می‌کشد، و بعد او را با هوویش، پدرِ هوویش، بچه‌های خودش و هوویش به قتل می‌رساند و در نهایت خودکشی می‌کند.

. هیپولوتوس : دربارهٔ عشق زنی به پسرخوانده‌اش است و اینکه چگونه او را به تجاوز به خویش متهم می‌کند.

. هکوبا : دربارهٔ قربانی کردن انسانی برای روح آخیلس، کشتن بچه‌ها، خیانت و کور کردن هکوباست.

. آندروماخه : دربارهٔ زنی است که هوو و فرزند هوویش را می‌کشد و بعد خودکشی می‌کند.

. دو کودک هراکلس : دربارهٔ مردی است که دخترانش را برای پیروزی در جنگ قربانی می‌کند.

. زنان تروایی : دربارهٔ فتح یک شهر، تجاوز به زنان شهر، و قتل‌عام مردم آن است.

. هراکلس : دربارهٔ دیوانگی و قتل خویشاوندان است.

. ایفیگنیا در تاوریس : دربارهٔ قربانی کردن انسان برای ایزدبانو آرتمیس است.

. ایون : دربارهٔ تجاوز یک خدا به یک دختر، سر راه گذاشته شدن بچهٔ ناشی از این آمیزش، و تلاش ناآگاهانهٔ مادر برای کشتن پسرش است.

. الکترا : دربارهٔ دختری است که با همدستی برادرش به خونخواهی پدرش، مادرش را می‌کشد.[۳۹]

. زنان فنیقی : دربارهٔ قربانی کردن انسان برای حفاظت از یک شهر است.


پرونده:Oedipus at Colonus.jpg
ادیپ در کولونوس ، - ژان هریت (۱۷۹۸-۱۷۹۹)

. اورستس : دربارهٔ دیوانگی، و اعدام کسی است که مادر خود را کشته.

. ایفیگنیا در آولیده : دربارهٔ قربانی شدن دختری به دست پدرش است.

. هوپسیپوله : دربارهٔ دختری است که به خاطر نکشتن شوهرش و نجات دادن پدرش توسط زنانی که تمام خویشاوندان مردشان را می‌کشند، تبعید می‌شود. آن‌گاه توسط دزدان دریایی ربوده شده و برده می‌شود.

. آنتیوپه : دربارهٔ دختری است که باردار می‌شود و از ترس پدرش فرار می‌کند. اما پس از مرگ وی توسط برادرش دستگیر می‌شود. در نتیجه بچه‌اش سر راه گذاشته شده و خودش برده می‌شود.

.آئیکئوس : دربارهٔ زنای با محارم است.

. آلکمئون در پسوفیس : دربارهٔ کسی است که مادرش را می‌کشد.

. اینو : دربارهٔ زنی است که هنگام تلاش برای کشتن فرزندان هوویش، کودکان خود را می‌کشد.

.. ملانیپهٔ خردمند : دربارهٔ مردی است که زنش توسط خدایی باردار می‌شود و سعی می‌کند نوزادان ناشی از این آمیزش را بسوزاند.

.. ملانیپهٔ دربند : دربارهٔ رقابت فرزندانی ناتنی است که توسط مادرانشان برای کشتن همدیگر ترغیب می‌شوند و در نهایت هنگام اقدام به قتل می‌میرند، و دختری که توسط پدرش کور می‌شود.

. پلیادس : دربارهٔ دخترانی است که با نیرنگ جادوگری پدرشان را می‌کشند.

. فوئینیکیس : دربارهٔ پسری است که به تحریک مادرش به کنیزِ مورد علاقهٔ پدرش تجاوز می‌کند و به همین دلیل به دست پدر کور و تبعید می‌شود.

پرونده:Hippolytus Sir Lawrence Alma Tadema.jpg

قهرمان تراژیک

تطهیر و تزکیه، ترجمه واژه یونانی کاتارسیس *[۵۱] Catharsis است که از اصطلاحات مشهور نقد ادبی است ومفهوم آن این است که بیننده بعد از دیدن تراژدی از این که خود دچار چنان سرنوشتی نشده‌است احساس سبکی کند. در تراژدی، معمولاً قهرمان می‌میرد و این مرگ دلخراش باعث کاتارسیس می‌شود. ارسطو می‌گوید قهرمان تراژدی در ما هم حس شفقت را بیدار می‌کند و هم حس وحشت و هراس را. او نه خوب است و نه بد، مخلوطی از هر دواست، اما اگر از ما بهتر باشد، اثر تراژدی بیشتر می‌شود. قهرمان بر اثر بخت برگشتگی یا بازی سرنوشت، ناگاه از اوج سعادت به ورطهٔ شقاوت فرو می‌افتد.[۴۰] تغییر سرنوشت نتیجهٔ فعل خطایی است که از قهرمان سرزده‌است. به قول محققان غربی او بر اثر نقطه ضعفی که دارد مرتکب اشتباه می‌شود. به این نقطه ضعف در یونانی، همرتیا *[۵۲] گویند که در انگلیسی به تراژیک فلاو *[۵۳] یعنی نقطهٔ ضعف تراژیک ترجمه شده‌است.[۴۱] یکی از رایج‌ترین انواع نقطه ضعف در تراژدی‌های یونانی، هوبریس *[۵۴] به معنی غرور است. از خود راضی بودن و اعتماد به نفس بیش از حد که باعث می‌شود قهرمان تراژدی به نداها، اخطارها، علائم درونی و قلبی و آسمانی توجه نکند و از قوانین اخلاقی منحرف شود.[۴۲]

تراژدی رومی

پرونده:Oedipus.jpg
ادیپوس شهریار

تئاتر روم باستان به شدت تحت تاثیر تئاتر یونان بود و مانند بسیاری از سبک‌های ادبی، نمایشنامه نویسان رومی، از آثار یونانی اقتباس می‌کردند یا آنهارا ترجمه می‌نمودند. برای مثال نمایشنامه "فائدراً اثر سنکا، بر اساس نمایشنامه‌ای با همین نام از اوریپید بود یا به همین ترتیب، تعدادی زیادی از کمدی‌های پلوتوس، ترجمه‌های مستقیمی از مناندر بود.[۴۳]

اما نمایش در روم، کمتر تحت تاثیر «مذهب» قرار داشت. همچنین رومی‌ها بیشتر به زیبایی‌های ظاهری اهمیت می‌دادند. جنگ و نزاع یکی از رایج‌ترین شیوه‌ها بر روی صحنه بود، بر خلاف یونانیان که دیالوگ‌های کمتری داشتند در نمایش رومی گفتگوها بسیار تکرار می‌شد. بازیگران نوعی سمبل را در بازی هایشان گسترش دادند که مخاطب تنها با نگاه کردن به بازیگر، نوع شخصیت او را تشخیص دهد.

- جامه ارغوانی به نشانه اینکه شخصیت نمایش، مردی جوان است.
- جامه زرد به نشانه اینکه شخصیت یک زن است.[۴۴]
- آویز زرد، به نشانه اینکه شخصیت نمایش، یکی از خدایان است.[۴۵]


سنکا

پرونده:La mort de seneque.jpg
مرگ سنه‌کا [۴۶]

لوسیوس سنکا «Lucius Annaeus Seneca» (که به سنکای جوان مشهور بود)، (۶۵پیش از میلاد) اهل رم، فیلسوف رواقی، سیاستمدار، نمایشنامه نویس [۴۷]، معلم و مشاور نرون. که مجبور شد به اتهام همدستی در توطئه قتل امپراتور خودکشی کند، پدر وی سنکای بزرگ نام داشت.[۴۸]


    * از سنکا ۹ نمایشنامه تراژدی و یک کمدی به جا مانده‌است.[۴۹]

هرکول دیوانه – زنان تروا – زنان فینیقی – مدیا – فدرا – اودیپوس (اودیپ) – توئستس – آگامنون و هرکول در اوتا[۵۰]

    * سنکا نیز همچون نویسندگان هم عصر خود به شدت تحت تاثیر هنر و ادبیات یونان بود.[۵۱]

او معتقد بود که طیبعت معیاری است که انسان باید هماهنگ با آن زندگی کند و اصل برابری انسانها را قبول داشت.[۵۲]

    * سنکا می گوید:

«     انسان تکلیفی اخلاقی دارد، امّا این تکلیفی‌است در قبال جامعه بزرگ بشری نه صرفاً در قبال شهروندان کشور خود، دولت بازتاب طبیعت شر انسان است.[۵۳]

واین تفکر رواقی در آثارش بخصوص زنان تراخیس بخوبی مشهود است.[۵۴]

پرونده:Seneca-berlinantikensammlung-1.jpg


تراژدی و فلسفه

اهمیت تراژدی در فرهنگ غرب تا آنجاست که توجه فیلسوفان بزرگی چون افلاطون، ارسطو، سنکا، هگل، دیوید هیوم، نیچه، آرتور شوپنهاوئر، برک، مارتین هایدگر، سارتر و کامو و منتقدین و زیبایی شناسان برجسته‌ای همچون هوراس، کاستلووترو، گوته، گئورگ لوکاچ و … را به خود جلب کرده‌است.[۵۵] به باور افلاطون تراژدی روایتی است تقلیدی اما ارسطو تراژدی را تقلید عملی جدی وکامل به صورت نمایشی و نه روایتی می‌داند که شامل تغییرات ناگهانی است که به موقعیتی چنان ناگوار منتهی می‌شود که درتماشاگران دو احساسِ ترحم و ترس را ایجاد می‌کند.[۵۶] امر تراژیک به عنوان هسته و جوهر اصلی تراژدی از نظرآیسخولوس راهی است برای رسیدن قهرمان تراژیک به شناخت تراژیک ؛ «پاثین ماثین» یعنی «رنج بردن برای آموختن». درنگرش فلسفی «امر تراژیک»، به محدودیت، فرجام ناگوار زجر و رنج قهرمان، دستیابی قهرمان به شناخت رنج آور، احساس ناگوار و فقدان معنا می‌شود. هرچند درجهان‌شناسی یونان باستان خدایان قانون هستی اند و برانسان و زندگی او مسلط اند اما تراژدی عرصه تقابل خواستِ قهرمان تراژیک با خواست خدایان نیز هست که به دو صورت کنشی و واکنشی رقم می‌خورد.[۵۷] درتقابل قهرمان تراژیک با تقدیر یونانیان به تقدیر همچون نیرویی اسرار آمیز و مقتدر اعتقاد داشتند که حتی خدایان مطیع آن بودند از اینرو اساس امر تراژیک مبارزه قهرمانانه اما منجر به شکست قهرمان تراژیک دربرابر تقدیر است.[۵۸]


نیچه


پرونده:FWNietzscheSiebe.jpg
نیچه

نیچه تراژدی را نگاهی هستی‌شناسانه به حیات انسانی می‌داند. تفسیر نیچه از تراژدی بر فلسفه شوپنهاور و آرمانهای زیباییشناسانه ریچارد واگنر استوار است. نیچه نخستین تأمل انسان را، تأمل دربارهٔ مرگ و فناپذیری وی می‌داند. انسان تنها جانداری است که بر مرگ خویش واقف است. این حقیقت دردناک عامل روی‌آوری بشر به هنر است. خلاقیت وی برای فرار از مرگ‌، در هنر تجلی می‌یابد؛ و تراژدی اوج خلاقیت بشر در هنر است.[۵۹] این قالب بزرگ ادبی، در نخستین مرحلهٔ ظهورش، در گروه همخوانان تجلی می‌یابد. گروه همخوانان با سرودهای نشئه‌آورشان (دیتیرامْب‌)، موجوداتی هستند با نام «ساتیر» که به شکل نیمه‌انسان و نیمه‌بز روی صحنه ظاهر می‌شوند و «دیونوسوس»، خدای شراب و وجد و سرمستی را در عیش و نوشها و شادمانیها همراهی می‌کنند. ساتیرها و دیونوسوس مظهر وحدت هستی ناپایدار و فناپذیرند. در این حالت وحدانی و بنیادین، انسان نسبتی حضوری با عالم و آدم و مبدأ شان پیدا می‌کند. اوج هنر تراژدیک در همین نسبت حضوری است که انسان هم فاعل شناسایی است و هم متعلق آن. تنها در این هنر متعالی است که بشر به توجیه زندگی دست می‌یابد و برای غلبه بر فناپذیر بودنش و فایق آمدن بر حقیقت دهشتناک هستی زمینی پیدا می‌کند. از نظر نیچه‌، با ظهور نخستین بذرهای عقل‌گرایی‌، که نماد آن سقراط و سقراط‌گرایی است، مرگ تراژدی فرامی‌رسد.[۶۰]

شوپنهاوئر


پرونده:Schopenhauer.jpg
آرتور شوپنهاوئر

آرتور شوپنهاوئر (۱۷۸۸–۱۸۶۰ میلادی) فیلسوف آلمانی یکی از بزرگترین و بدبین‌ترین فلاسفه اروپا و فیلسوف پرنفوذ تاریخ در حوزه اخلاق، هنر، ادبیات معاصر و روانشناسی جدید بود.نیچه در مورد او می‌گوید:«مطلقا تنها بود و کمترین دوستی نداشت و فاصلهٔ میان یک و هیچ لایتناهی است.»[۶۱] و یا: «هیچ چیز علمای آلمان را به اندازه عدم شباهتی که میان شوپنهاور و آنان بود رنج نداد.»

او در فلسفه خود سعی می‌کند که این حقیقت را مدلل سازد که جهان، نمایش ساده‌ای است که عامل آن اراده‌ای کور می‌باشد. برخلاف هگل که حقیقت جهان را عقل می‌پنداشت و جهان را از راه آن تفسیر می‌کرد. میزان شوپنهاوئر برای طبقه بندی و ترتیب سلسله هنرها، درجات عینیت یافتن خواست یا اراده‌است.[۶۲] عالی‌ترین هنر شاعرانه نزد شوپنهاور تراژدی است چون در تراژدی سرشت حقیقی زندگی بشری را می‌بینیم که به قالب هنر ریخته شده. خود او می‌گوید تراژدی یعنی «آن درد ناگفتنی، آن مویه بشریت، آن پیروزی شر و از پا درافتادن راستان و پاکان.» [۶۳]

پاورقی

   1. ^  Lenaea
   2. ^  prologue
   3. ^  Parodos
   4. ^  stasima
   5. ^  exodos
   6. ^  Plot
   7. ^  Character
   8. ^  Hamartia
   9. ^  Tragic Flaw
  10. ^  Hubris

فرهنگستان زبان و ادب فارسی به جای واژهٔ tragedy در انگلیسی، واژهٔ سوگنامه را در فارسی به تصویب رسانده است. «واژه‌های مصوب فرهنگستان». فرهنگستان زبان و ادب فارسی. بازبینی‌شده در ۲۳ دی ۱۳۸۹.
   2. ↑ (فصنامه فرهنگی-هنری/ دورهٔ جدید/ شماره 5/بهار87) [۱]
   3. ↑ (تعریف تراژدی-فرهنگ دهخدا)[۲]
   4. ↑ [۳](انواع ادبی - سیروس شمیسا)
   5. ↑ [۴](Ancient Greek Drama)
   6. ↑ (مجموعه مقالات، کتاب سروش، تراژدی، تهران، سروش، چ اول, ۱۳۷۷)
   7. ↑ [۵](THE ORIGINS OF TRAGEDY)
   8. ↑ (گریمال، پیر، فرهنگ اساطیر یونان و روم، ترجمه:احمد بهمنش، تهران، امیر کبیر، چ دوم، ۱۳۵۶، ج اول)
   9. ↑ (توجهتان را به مشابهت این مراسم با سایر آداب دینی در شرق، از جمله مراسم حج یزیدیان و آیین‌های مهرپرستی جلب می‌کنم .- سینا )
  10. ↑ (همان - مجموعه مقالات۱۳۷۷)
  11. ↑ [۶](Greek Tragedy)
  12. ↑ [۷](INTRODUCTION TO GREEK TRAGEDY )
  13. ↑ (”ایوربراون” منتقد انگلیسی تئاتر معاصر- مقاله‌ی: تاریخ تئاتر یونانی حرکتی از آشوب به آئین و از آئین به نوشته.)
  14. ↑ (ادبیات کلاسیک یونان) [۸]
  15. ↑ (یک بازیگر می‌توانست نقش‌های مختلف و متوالی را بازی کند)
  16. ↑ [۹](Actors (tragedy and satyr play)
  17. ↑ [۱۰](Actors (INTRODUCTION TO GREEK TRAGEDY)
  18. ↑ (تاریخ تئاترجهان - جلد اول- جی‌اسکار، براکت-ترجمهٔ هوشنگ آزادی‌ور)
  19. ↑ [۱۱](Actors (Skenographia (scene-painting)
  20. ↑ (تاریخ تئاترجهان)[۱۲]
  21. ↑ (تراژدی یونان - ژاکلین دورومی یی)
  22. ↑ [۱۳](Actors (Ancient Greek Theater)
  23. ↑ [۱۴] (بررسی جنبه‌های فلسفی تراژدی‌های یونان بوستان)
  24. ↑ (فن شعر-ارسطو)
  25. ↑ نگاه کنید به:[۱۵]
  26. ↑ نگاه کنید به:[۱۶]
  27. ↑ نگاه کنید به:[۱۷]
  28. ↑ [۱۸] (شعر نمایشی و نمایشنامه‌های کلاسیک یونان)
  29. ↑ [۱۹] (Famous Playwrights, Dramatists)
  30. ↑ [۲۰] (France | CLASSIC PLAYS | French Playwrights)
  31. ↑ (فصنامه فرهنگی-هنری/ دورهٔ جدید/ شماره 5/بهار87) [۲۱]
  32. ↑ (در مسابقات نمایشنامه نویسی همیشه سه تراژدی ویک کمدی توسط نویسندگان ارائه میشد)
  33. ↑ (این نمایشنامه را می‌توان سرآغاز ادبیات پوچی دانست . تکرار مداوم یک سرنوشت محتوم ( نمونه دیگر دریونان افسانه " سیسیفوس") است که بعدها در تراژدی‌های مدرن شکل تازه‌ای به خود گرفت ( ازجمله آثار " اوژن یونسکو " " ژان ژنه " و "ساموئل بکت " - سینا )
  34. ↑ (درباره اورستیا (اثر آیسخولوس) از مجموعه آشنایی با کتابهای جاودان موضوع: ادبیات یونانی - تاریخ و نقد اشیل، 456 - 535 ق.م. اورستیا - نقد و تفسیر نمایشنامه یونانی - پدیدآورنده: رضا علیزاده سایمون گلدهیل - ناشر:نشر مرکز - 164 صفحه - رقعی (شومیز) - چاپ 1 - 2200 نسخه کد کنگره: شابک:9-594-305-964 رده دیوئی:822.1 تاریخ نشر:16/05/80 )[۲۲]
  35. ↑ (ادبیات کلاسیک یونان - شروین وکیلی) [۲۳]
  36. ↑ (تقابل دین وسیاست)
  37. ↑ (افسانه‌های تبای - موضوع: نمایشنامه یونانی - 496؟ - 406؟ ق.م - پدیدآورنده: سوفوکلس - شاهرخ مسکوب ) [۲۴]
  38. ↑ (همان منبع - شروین وکیلی) [۲۵]
  39. ↑ (تراژدی در عصر سیاسی یونانیان موضوع: نمایشنامه یونانی (تراژدی) - تاریخ و نقد پدیدآورنده: منصور ابراهیمی محمود صباحی فرهاد سلیمان‌نژاد ناشر:افراز 312 صفحه - رقعی (شومیز)-چاپ 1 - 1100 نسخه کد کنگره:4ت8س/PA3121 شابک:978-964-2837-59-5 رده دیوئی:882.0109 تاریخ نشر:17/02/87 ) [۲۶]
  40. ↑ [۲۷] (Aristotle's ideas about tragedy)
  41. ↑ [۲۸] (Elements of a Tragic Hero )
  42. ↑ [۲۹] (تراژدی، نمایش اعمال مهم و جدی)
  43. ↑ [۳۰] (تئاتر روم باستان - مجله‌اینترنتی فریا)
  44. ↑ (در دوره‌های ابتدایی تئاتر روم، مردان نقش زنان را بازی می‌کردند، بعدها که روم پیشرفت کرد، زنان برده نقش زن را به عهده گرفتند.)
  45. ↑ [۳۱] (تئاتر روم باستان - همان منبع)
  46. ↑ نگاه کنید به:[۳۲]
  47. ↑ (دو قطعه از سنکا در باب مرگ) [۳۳]
  48. ↑ (ویکی‌پدیای انگلیسی)
  49. ↑ [۳۴] (Seneca's Works)
  50. ↑ (تاریخ تئاتر جهان - اسکار براکت)
  51. ↑ [ ISBN 978-0-19-928208-1] (Fitch, John (2008). Seneca. City: Oxford University Press, USA. p. 32)
  52. ↑ (گزیده تاریخ تمدن - ویل‌دورانت)
  53. ↑ [۳۵] (تأثیر مفهوم قانون طبیعی رواقیون بر اندیشه‌های سنکا)
  54. ↑ (توضیح از نویسنده - خسرو سینا)
  55. ↑ [۳۶] (Essays in Philosophy )
  56. ↑ [۳۷] (Plato and Aristotle on Tragedy)
  57. ↑ [۳۸] (The Tragedy of Platonic Ethics and the Fall of Socrates)
  58. ↑ [۳۹] (بررسی جنبه‌های فلسفی تراژدی‌های یونان بوستان)
  59. ↑ [۴۰] (تولد تراژدى - نیچه)
  60. ↑ [۴۱] (مرگ تراژدی و تولد عقل‌گرایی - ابوالقاسم ذاکر زاده‌)
  61. ↑ نیچه:«شوپنهاوئر همچون آموزگار»؛۱۹۱۰؛ ص ۱۲۲.
  62. ↑ [۴۲] (هنر و موسیقی در فلسفه شوپنهاوئر)
  63. ↑ [۴۳] (نبوغ و جنون در فلسفه هنر شوپنهاور- باشگاه حیات اندیشه


Viagra 20 mg
سه شنبه 4 اردیبهشت 1397 12:39 ق.ظ

Nicely put, Cheers.
buy sildenafil online uk buy generic sildenafil how buy viagra buy real viagra online without prescription how to find viagra buy viagra china buy viagra online without rx viagra buy no prescription is it illegal to buy viagra order online viagra
Cialis 20 mg
جمعه 17 فروردین 1397 05:09 ب.ظ

Appreciate it. Plenty of write ups.

try it no rx cialis 200 cialis coupon side effects for cialis cialis tadalafil the best site cialis tablets only now cialis for sale in us preis cialis 20mg schweiz link for you cialis price cialis e hiv tadalafil tablets
Cialis online
جمعه 3 فروردین 1397 12:19 ب.ظ

You actually reported that adequately!
warnings for cialis cialis venta a domicilio cialis farmacias guadalajara cialis italia gratis cialis 20 mg cut in half cialis 5 mg schweiz click here to buy cialis achat cialis en europe fast cialis online we use it 50 mg cialis dose
CialisEldes
یکشنبه 27 اسفند 1396 07:48 ب.ظ

Thanks a lot! An abundance of posts!

interactions for cialis cialis generique 5 mg generic cialis levitra cialis generic availability cialis manufacturer coupon cialis prezzo in linea basso non 5 mg cialis generici cialis prices precios de cialis generico how does cialis work
foot pain
چهارشنبه 15 شهریور 1396 04:51 ب.ظ
Thank you, I've recently been looking for information about this topic
for ages and yours is the greatest I've discovered so far.
But, what in regards to the bottom line? Are you positive in regards to the supply?
ameblo.jp
جمعه 29 اردیبهشت 1396 10:12 ب.ظ
What's up Dear, are you actually visiting this web site regularly,
if so after that you will absolutely take good experience.
Rebbeca
دوشنبه 25 اردیبهشت 1396 01:59 ب.ظ
I am really inspired with your writing talents
and also with the structure on your blog. Is this a paid topic or
did you customize it yourself? Either way keep up the excellent high
quality writing, it's rare to see a nice blog like this one today..
manicure
جمعه 8 اردیبهشت 1396 04:38 ق.ظ
Very energetic post, I loved that bit. Will there be a part 2?
BHW
چهارشنبه 6 اردیبهشت 1396 07:13 ب.ظ
Hello There. I discovered your blog the use of msn.
This is a really well written article. I'll be sure to bookmark it and come back to learn extra of your useful info.
Thanks for the post. I'll definitely return.
BHW
شنبه 2 اردیبهشت 1396 08:16 ق.ظ
Undeniably believe that which you stated. Your favorite reason appeared to be on the web the
simplest factor to take into account of. I say to you,
I definitely get irked while people think about concerns that
they just do not know about. You controlled to hit the
nail upon the top and defined out the entire thing with no need side effect , people can take a
signal. Will probably be back to get more. Thanks
BHW
پنجشنبه 24 فروردین 1396 04:18 ق.ظ
Excellent beat ! I wish to apprentice at the same time as you amend your website, how could i
subscribe for a blog site? The account helped me a applicable deal.
I had been tiny bit familiar of this your broadcast offered bright clear idea
manicure
سه شنبه 22 فروردین 1396 07:49 ق.ظ
Thank you for the auspicious writeup. It in fact was a
amusement account it. Look advanced to more added agreeable from you!
By the way, how can we communicate?
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


فهرست وبلاگ
پیوندهای روزانه
طبقه بندی
آرشیو
نویسندگان
پیوندها
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
جستجو
آخرین پستها
اَبر برچسبها
رتبه پیج رنک سایت یا وبلاگ شما در گوگل کلیک کنید