تبلیغات
Ahmadak - بازجویی از هیولا
Ahmadak

بازیگر درتئاتر به واژگان متن، شیئیت می بخشد. و این از هر كاری دراین جهان پیچیده تر و شورانگیزتر است

بازجویی از هیولا

دوشنبه 21 آذر 1390

نوع مطلب :نقد(تئاتر)، 




نگاهی به نمایش روال عادی به کارگردانی محمد رضا خاکی

بازجویی از هیولا





ژان كلود كری‌یر» نمایشنامه‌نویس فرانسوی كه تجربیات كاملا متفاوت و متنوعی در حوزه نگارش متن با پیتر بروك، كارگردان انگلیسی پشت‌سر گذاشته از این منظر سبك و ساختاری بینابینی را انتخاب كرده كه ویژگی‌های مثبت و موثر هر دو رویكرد بیرونی و درونی را به یك میزان داراست.

«كری‌یر» در آخرین نمایشنامه‌اش (روال عادی)‌ كه این روزها با كارگردانی محمدرضا خاكی در سالن چهارسوی تئاتر شهر اجرا می‌شود، ماجرای دو شخصیت درگیر با یك موقعیت بیرونی را روایت می‌كند. مواجهه این 2 شخصیت در فضایی متفاوت، موضوع درگیری بین آنها را پیچیده‌تر می‌كند. از سوی دیگر پنهان كردن افكار و سیاست‌هایی‌است كه هر یك از شخصیت‌ها برای فرار از این مخمصه به كار می‌گیرند. فضای بسته باعث می‌شود كه بسیاری از كاركردهای دراماتیك اجرا نیز وابسته به مختصات متن باقی بماند.

اگرچه به نظر می‌رسد كه در این شرایط بخش مهمی از كارگردانی هم می‌بایست و البته و مدیون پردازش دقیق متن باشد، اما برعكس باید اعتراف كرد كه كارگردانی چنین نمایشنامه‌ای می‌تواند به مراتب دشوارتر باشد. محمدرضا خاكی با توجه به این مساله كاملا هوشمندانه عمل كرده است. خاكی فضای اجرایش را به درستی با محدودتر كردن حوزه تاثیر و توجه به چینش ساده و از همه مهم‌تر تمركز بر تركیب فاصله‌های میان شخصیت‌ها مورد پرداخت قرار داده است.

شاید این‌طور به نظر برسد كه نشستن دو بازیگر نمایش در دو طرف میز و حضور ثابت و تقریبا ساكن آنها در صحنه ارزش و جایگاه میزانسن را در اجرا به حداقل رسانده باشد؛ اما واقعیت این است كه تركیب فاصله میان شخصیت‌ها، برجسته كردن ری‌‌اكشن‌ها و توجه به جزییات بازی بازیگران و حتی اندك جابه‌جایی‌هایی كه به روی سه صندلی چیده شده در صحنه صورت می‌گیرد، نیازمند توجه و دقت در چینش حركت‌ها و حتی تمركز به روی حضور ثابت بازیگران در صحنه است كه كارگردان با مهندسی تقریبا دقیق همین تركیب حضور نتیجه مطلوب و موثر را از آن گرفته است.

نمایش «محمدرضا خاكی»‌ با توجه به سكون و كم‌تحرك بودن بازیگران و محدود بودن صحنه تقریبا در تمام لحظات، تماشاگرش را با خود درگیر نگه می‌دارد. بخشی از این موفقیت وابسته به جذابیت‌های متن و بویژه طنز ظریف و جذاب نهفته در آن است و بخش دیگرش به كارگردانی موفق خاكی مربوط می‌شود كه توانسته چالش‌های ساده و پیچیده ارتباط میان شخصیت‌ها را به خوبی با هم تركیب كند و در یك بسته منظم و هوشمندانه ارائه دهد.

در این میان باید اعتراف كرد كه بازی خوب مسعود دلخواه در نقش خبرچین هم كاملا در راستای مولفه‌های یكدست و منظم اجرا قرار گرفته است. دلخواه در نقش خبر چین، با رعایت ظرایف رفتار و نمایش تمام عمل‌ها و عكس‌العمل‌های مرتبط با موقعیت‌های اجرا و نیز با تسلط بر كلام و نرمش و تغییرات تا اندازه بسیار زیادی بر جذابیت‌ها و محاسن اجرا افزوده است. بخش مهمی از جزئیات و مشخصات اجرا نیز به محدوده حضور او و چگونگی ایفای نقش او بستگی دارد. مثلا دقت و وسواس در چیدن خودكارهای رنگارنگ و كلیدها در محدوده حضور او با حضور مسلط پاكت‌های نامه در محدوده حضور كمیسر مقایسه كنید! مسلما با وجود این‌كه نامه‌ها و گزارش‌ها اهمیت بیشتری دارند، بازی دلخواه با كیف و كلاه و خودكار بیشتر به چشم می‌آید و دیده می‌شود.

نمایش براساس نظم حساب شده دراماتیك متن با بازجویی آغاز می‌شود و هرچه به میانه نزدیك می‌شود، با كاهش سلطه بازجو بر موقعیت فاصله‌اش با نقطه چرخش هم كمتر می‌شود و درست از زمانی كه جای بازجو و متهم عوض می‌شود تغییر پیدا می‌كند. در واقع از لحظه‌ای كه كمیسر در مواجهه با خبرچین در موضع ضعف قرار می‌گیرد تمام مناسبات ارتباط هم تغییر می‌كنند و از همین لحظه به بعد مفاهیم زیرمتن و محتوای اثر نیز در اجرا خودنمایی می‌كنند. در واقع در این سیستم فرد به عنوان یك قربانی در مقابل هیولایی قرار می‌گیرد كه خود سیستم آن را تولید كرده و پرورش داده است. این فردیت قربانی شده با تغییر جایگاه كمیسر جدید جای كمیسر قبلی و كمیسرهای بعدی تعریف می‌شود و جایگاه ثابت و تغییرناپذیر خبرچین حضور هیولای تهدیدكننده‌ای را هشدار می‌دهد كه مستقیما در حوزه محتوای اثر تعریف و توجیه می‌شود.

در مجموع «روال عادی» را به واسطه پرداخت دقیق هوشمندانه متن «ژان كلود كری‌یر» و اجرای مناسب و بدون اضافه و مولفه‌های زاید در حوزه كارگردانی نمایشی زیبایی‌شناسانه و تقریبا كامل ارزیابی كرد.

مهرداد رایانی مخصوص



 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.


فهرست وبلاگ
پیوندهای روزانه
طبقه بندی
آرشیو
نویسندگان
پیوندها
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
جستجو
آخرین پستها
اَبر برچسبها
رتبه پیج رنک سایت یا وبلاگ شما در گوگل کلیک کنید